بازشناسی هنر بودایی از طریق شمایل‌‌شناسی مودراها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شهر کرد

چکیده

باورهای دینی و اسطوره‌ای در تاریخ تفکر همیشه سر منشأ بسیاری از حرکت‌های انسانی بوده است و همواره تحولات معرفتی و فکری بشر به نوعی به اسطوره و دین پیوند ‌خورده است. در کنار آیین ها و باورهای دینی، هنر بهترین وسیله برای به تصویر کشیدن این تفکر دینی و اسطوره‌ای است. در هنر ادیان، برخی نقش‌ها و نمادها صرفاً تصویر نیستند، بلکه نماد یک حقیقت رمزی یا متعالی محسوب می شوند، هنر بودایی، مانند اغلب هنرهای دینی، سرشار از رموزی است که هر یک حامل مفاهیم نمادین و ژرفی هستند که بدون تحلیل و معناشناسی قابل فهم نیستند. نمادهای به کار رفته در هنر دینی بودایی به سه دسته‌ی کلی نمادهای غیرشمایلی، نیمه‌شمایلی و شمایلی تقسیم می‌شوند. نمادهای شمایلی شامل تمثال‌ها و مجسمه‌های بودا است و مهم‌ترین آن‌ها مودراهای بودایی است که مراحل زندگی و سیر و سلوک او را نشان می‌دهند و بخش مهمی از هنر بودایی محسوب می شوند. این پژوهش در صدد است معنای نمادین مودراهای بودایی را با توجه به ویژگی­های حاکم بر هنر بودایی با روش توصیفی تحلیلی به تصویر کشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Recognition of Buddhist art through mudra's iconography

نویسندگان [English]

  • a kh
  • m d
چکیده [English]

Religious and mythical beliefs are the origin of many human movements, in the history of thought and always epistemological and intellectual evolutions are related to myth and religion. Art alongside religious beliefs and ritual IS the best way to displays the religious and mythological thought. In religions art, some motifs and symbols are not only the images but also a symbol of an exalted and mystic truth. Buddhist art, Like most religious arts is rich of signs which each of them carrier profound symbolic implications, which cannot be understood without semantic analysis. The used symbols in Buddhist art divided to three general categories: Non-icon, Semi-icon and Icon. Icon symbols contain icons and statues of Buddha and most important mudras of Buddhist that show the Steps of life of Buddha and his path for illumination, which are encountered as an important part of Buddhist art. This article seeks to draw Buddhist symbolic meaning of mudras with descriptive-analytical method according to the dominant features of Buddhist art.

کلیدواژه‌ها [English]

  • icon
  • mudra
  • non-icon
  • Symbol
  • Buddhist art

1. بلخاری، حسن، تجلی در هنر اسلامی، تجسد در مسیحی و بودایی، اندیشه، سال اول. شماره دوم، ص 169-177، 1381.

2.  _________؛ اسرار مکنون یک گل ( تأملی در مبانی حکمی نیلوفر مقدس در آیین، هنر و معماری شرق)؛ تهران: حُسن افرا؛ 1384.

3. بوش و دیگران، جهان مذهبی: ادیان در جوامع امروز، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، جلد اول، 1374.

4. بلنتیسکی، آ، خراسان و ماوراءالنهر ( آسیای میانه)، پرویز و رجاوند، تهران: گفتار، 1364.

5. بورکهارت، تیتوس، هنر مقدس، مترجم:جلال ستاری، تهران: سروش، 1369.

6. تریگیر، مری، هنر چین، ترجمه فرزانه طاهری، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر، چاپ دوم، 1384.

7. جوادی، شهره، نقش برجسته‌ها و مجسمه های هند باستان در هنر بودایی، هنر و معماری: باغ نظر، شماره7، ص 5-18، 1386.

8. دولافوز، ث.ف، تاریخ هند، ترجمه سید محمد تقی فخر داعی گیلانی، نشریات کمیسون معارف، چاپ اول 1316.

9. ذکرگو، امیر حسین، تحول شمایل نگاری بودایی در امتداد جاده ابریشم، هنرنامه، ش 4، سال دوم، ص 5-21، 1378.

-________مودرا رمز شناسی حالات دست در شمایل بودایی،هنرنامه،ش23،ص17-29، 1383.

10. سوزوکی، دایستزتیتارو، عرفان مسیحی و بودایی، ترجمه عذرا اسماعیلی، تهران: مثلث، 1385.

11.شایگان،داریوش، ادیان و مکتب های فلسفی هند، تهران ،انتشارات امیرکبیر،1383

12. فرح‌بخش، علی، گردونه‌ی مهر در کیش بودایی، ادیان و عرفان، اخبار ادیان، سال ششم، شماره 1و2، ص 63 تا 66 ، 1387.

13. فیشر، رابرت، نگارگری و معماری بودایی، مترجم: ع. پاشایی؛ تهران: فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران؛ 1383.

14. قرایی، فیاض، ادیان هند؛ مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، 1384.

15. کوماراسوامی، آناندا، فلسفۀ هنر مسیحی و شرقی، ترجمۀ امیرحسین ذکرگو؛ تهران: فرهنگستان هنر، 1386.

16. گاردنر، هلن، هنر در گذر زمان، ترجمه: محمد تقی فرامرزی به تجدید نظر هورست دلاکروا و ریچارد، تهران: نگاه، 1379.

17. مظاهری سیف، حمیدرضا، تجربه‌های عرفانی در ادیان؛ قم: بوستان کتاب، 1388.

18. ناس ،جان ، تاریخ جامع ادیان ، علی اصغر حکمت ،انتشارات آموزش انقلاب اسلامی،تهران،1370

19. هینلز، جان راسل، ادیان زنده شرق، ترجمۀ جمعی از مترجمان، ویراسته:جان آرهینلز، قم: دانشگاه ادیان و مذاهب،1389.

20. Gupta, Sanjukta, "Murra", Encyclopedia of religion, Vol 9, Editor: Linday. Jones,USA: Thomson Gale, 2005.

21. Heller, Amy; Tibetan Art; Milan, Italy; 1999.

22. Hirschi, Gertrud; Mudras: yoga in your hands; SAMUEL WEISER, INC. York Beach, Maine; 1998.

23. Huntington, John c; Mudra in the Pan-Asian Buddhism; Part1. Primary Mudras of the Major Buddhasک y Mudras of the Major Buddhas.has.; 1995.

24. Keshav dev, Achaya; mudras for healing ( mudra vigyan A Way of life); publisher: Acharya Shri Enterprises; 1995.

25. Krishna, Yuvraj; The Buddha Image: its Origins and Development; New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers; 1996.

26. Kumar, Nitin; mudras of the Great Buddha: Symbolic Gestures and Postures; Exotic India Art: News letter Archives. 2001.

27. Mark Schumacher, WWW.onmarkproductions. Com_ html/ mudra_ Japan. Shtml.

28. Radma Sudhi, Symbols of Art, Religion and Philosophy, New Delhi, 1988.

29. White, David Gordon. Kiss of the Yogini: "Tantric sex" in Its South Asian Contexts, Chicago, 2003.

30.http://buddhism.about.com/od/eightauspicioussymbols/tp/mudras.htm.