بررسی تحلیلی حملات غزنویان به هند: از آلپتگین تا سبکتگین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

آلپتگین برای جهاد در نواحی ثروتمند شمال هند، به غزنه رفت. وی نخستین کسی بود که حملاتی به قلمرو هندوشاهان انجام داد. غزنویان در دورة حکومت بوری تگین موفق شدند حکومت لویک را که مانع حمله­ی آنها به هند بودند، از سر راه بردارند. سبکتگین نیز به شهرهای شمالی هند لشکر کشید و موفق شد برخی از شهرها و قلاع این مناطق را تصرف کند. راجا جیپال حاکم اصلی مناطق شمالی هند کوشید با متحد نمودن راجاهای شمال هند، از پیشروی غزنویان در این مناطق جلوگیری کند. اما سبکتگین این مقاومت­ها را در هم کوبید و با عقب راندن جیپال، راه را برای حملات بعدی محمود غزنوی فراهم نمود. مقاله­ی حاضر بر آن است که با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با بهره­گیری از منابع کتابخانه­ای، به بررسی حملات غزنویان به هند از ابتدا تا پایان حکومت سبکتگین بپردازد. تحقیق حاضر بر محور این پرسش سامان یافته که فرمانروایان غزنوی از آلپتگین تا سبکتگین در فتح هند چه نقشی داشتند. بر این اساس، هدف مقالة حاضر تبیین نقش فرمانروایان غزنوی از ابتدای تکوین حکومت قصد جهاد در هند است که با از میان بردن حکومت لویک و عقب راندن هندوشاهان گام مهمی برای فتح هند در دورة محمود برداشتند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analytical study of Ghaznavids attack to India: from Aloptegin to Sabuktegin

نویسنده [English]

  • m m
چکیده [English]

Aloptegin went to Ghazni in rich regions of northern India under the pretext of jihad. He was the first person who carried out attacks on the territory of Hindu shahs. Ghaznavids in the reign of Buri Tegin defeated Looyak government which was stopping attacks on India. Sabuktegin, marched the cities of northern India and occupied some cities and fortresses. uniting Rajas of northern India, raja Jayapala, the king of northern areas of India, attempted to resist against Ghaznavids attacks on the territory. But pushing back Jayapala, Sabuktegin gained victories and the conditions were provided for Mahmoud’s future attacks. According to descriptive-analytical approach and using library resources, this article proposes Ghaznavids attacks to India from the beginning to the end of Sabuktegin reign. The main research question is: what was Ghaznavi rulers’ role in the conquest of India from Aloptegin to Sabuktegin? Thus, this article seeks to assert Ghaznavids governors’ role from the very beginning by means of Jihad and pushing back the Looyak and Hindu shahs, to provide the conditions that helped facilitate Mahmoud’s attacks on India.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ghaznavids
  • India
  • Aloptegin
  • Sabuktegin
  • raja Jayapala

1. ابن اثیر، عزالدین، کامل(تاریخ بزرگ اسلام و ایران)، جلد 15، ترجمه علی هاشمی حایری، تهران: انتشارت علمی، 1351.

2. استرآبادی، محمدقاسم هندوشاه، تاریخ فرشته، تصحیح و تعلیق و توضیح و اضافات محمدرضا نصیری، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی،1387.

3. باسورث، ک.ا، دوره اول غزنوی، در تاریخ ایران کیمبریج ، گردآوری ریچارد فرای، ترجمه حسن انوشه، تهران: انتشارات امیر کبیر،1379.

4. باسورث، ک.ا، تاریخ غزنویان، ترجمه حسن انوشه، تهران: انتشارات امیرکبیر1385.

5. بکری، میرمعصوم، تاریخ سند، تهران: انتشارات اساطیر، 1382.

6. بیرونی، ابوریحان، تحقیق ماللهند، حیدرآباد دکن، 1958م.

7.  بیهقی، ابوالفضل، تاریخ بیهقی، تصحیح فیاض، مشهد: دانشگاه فردوسی، 1356.

8. تاپار، رومیلا، تاریخ هند، جلد اول، ترجمه همایون صنعتی زاده، قم: نشر ادیان، 1387.

9. جرفاذقانی، ناصح بن زفر، ترجمه تاریخ یمینی، باهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1357.

10. جوزجانی، منهاج سراج، طبقات ناصری، تصحیح عبدالحی حبیبی، تهران: دنیای کتاب،1363.

11. حبیبی، عبدالحی، تاریخ افغانستان بعد از اسلام، چاپ سوم، تهران: دنیای کتاب،1367.

12. بی نام، حدودالعالم من المشرق الی المغرب، به کوشش منوچهر ستوده، تهران: کتابخانه طهوری،1362.

13. دولافوز، ث.ف، تاریخ هند، ترجمه فخر داعی گیلانی، تهران: انتشارت کمیسیون معارف،1316.

14. رشیدالدین فضل الله همدانی، جامع التواریخ(تاریخ سامانیان و بویهیان و غزنویان)، تصحیح محمد روشن، تهران: میراث مکتوب،1386.

15. شبانکاره­ای، محمد بن علی، مجمع الانساب، جلد دوم، تصحیح میرهاشم محدث، تهران: انتشارات امیرکبیر، 1381.

16. فخر مدبر، محمد بن منصور، آداب الحرب و الشجاعه، تصحیح سهیلی خوانساری، تهران: انتشارات اقبال، 1346.

17.  فروزانی، ابوالقاسم، غزنویان از پیدایش تا فروپاشی، تهران، انتشارات سمت،1387.

18. عتبی، ابی نصر محمد بن عبدالجبار، تاریخ یمینی، تصحیح احسان ذنون الثامری، بیروت: دارالطبعه، 1424ق.

19. قزوینی، زکریاء، آثارالبلاد و اخبار العباد، ترجمه مراد بن عبدالرحمان، تصحیح محمد شاهمرادی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1371.

20. کاشانی، ابن بابا، رأس مال الندیم، در تاریخ غزنویان باسورث، تهران: امیرکبیر،(نسخه خطی).

21. کوفی، علی بن حامد، چچ نامه، تصحیح داوود پوته، تهران: انتشارات اساطیر، 1384.

22. گردیزی، ابن ضحاک، زین الاخبار، تصحیح عبدالحی حبیبی، تهران: دنیای کتاب،1363.

23. گروسه، رنه، امپراطوری صحرانوردان، ترجمه عبدالحسین میکده، تهران:انتشارات علمی و فرهنگی،1379.

24. مستوفی، حمدالله، تاریخ گزیده، چاپ سوم، باهتمام عبدالحسین نوایی، تهران: انتشارات امیرکبیر،1364.

25. مقدسی، ابوعبدالله، احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم، جلد اول، ترجمه علینقی منزوی، تهران: شرکت مولفان و مترجمان ایران،1361.

26. میرخواند، محمد بن خاوندشاه، تاریخ روضه الصفا، جلد چهارم، تصحیح جمشید کیان فر، تهران: انتشارات امیرکبیر،1380.

27. نرشخی، ابوبکر، تاریخ بخارا، چاپ دوم،ترجمه قباوی تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: انتشارات طوس،1363.

28. نظام الملک، حسن بن علی، سیاست نامه،بکوشش جعفر شعار، تهران: کتاب­های جیبی،1384.

29. هروی، نظام الدین احمد، طبقات اکبری، جلد اول، لکنهو: چاپ نولکشور، 1870م.

 

30. Bosworth.C.E, History of civilization of central Asia, editors Asmirnof and Bosworth, Delhi, Motilal Banarridass Publisher, 1999.

31. Farooqui, A comprehensive history of medieval India, Delhi, purling Kindersley, 2011.

32. Hodgson, m, the venture of Islam, Chicago, Chicago University press, 1974.

33. Hornle, Rudolf, A History of India, Cuttack, Orassia mission press, 1907.

34. Mehta, g.l, Advanced study in the history of medieval India, Panjab, Panjab university press, 2009.

Heroic Hindu Resistance to Muslim Invaders, Dehli, 35. Ram Goel, Sita, 2001.

36. Ram Gopal, misra, Indian Resistance early Muslim Invaders, India, Anu books, 1983.

37. Rauychandari, H.C, An Advanced history of India, India, Macmillan, 1973.

38. Ishwari, Prasad, History of medieval India, Allahabad, the Indian press, 1925.