شناسایی و طبقه بندی نقوش حیوانی موجود در قالی های تیموریان هند

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه سمنان

2 دانشگاه سیستان و بلوچستان 21

چکیده

        فرش‌بافیِ هندوستان تا قبل از حاکمیت تیموریان، از تشکیلات منسجم برخوردار نبود. حمایت سلاطینِ خوش­قریحه تیموریِ هند، برپایی کارگاه­های درباری و بافت تولیدات نفیس را در پی داشت. نقوش حیوانی موجود در فرش‌های هند از تنوع و ترکیب­بندی­های گوناگون برخوردار است. شناسایی گونه­های نقوش حیوانی در قالی­های تیموریانِ هند و طبقه­بندی آن­ها براساس چگونگی کاربست،­ سوال اصلی این پژوهش است. جستجوی عوامل تاثیرگذار بر توسعه قالیبافی به­صورت یک ساختار منسجم در قلمرو هندوستانِ عصرِ تیموری  ضرورت مطالعه حاضر است. نتیجه پژوهش اینکه، الگوبرداری از قالی­های وارداتی ایران به هند، فرهنگ- هنر و اساطیر کهن هندی، جغرافیای بومی و تمایل به ثبت صحنه های روزمره و درباری از عوامل موثر بر توسعه و بومی­گرایی فرش­بافیِ هند بوده است. قالی­های هندی تیموریان براساس نقوش موجود در متن و حاشیه قابل تقسیم­بندی به انواع مختلفی هستند؛ همچنین سلیقه و فرهنگ بومی هنرمندان بر انتخاب گونه­های طبیعی و اساطیری حیوانات تصویرشده در فرش­ها و طبقه­بندی آنها موثر بوده است. گردآوری اطلاعات به‌شیوه کتابخانه­ای و مشاهده صورت پذیرفته و روش پژوهش توصیفی-تحلیلی می­باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identification and classification of the existing animal motifs in Indian Timurids’ carpets

نویسندگان [English]

  • R A 1
  • M M 2
چکیده [English]

Before Timurid rule, weaving carpet in India did not have a coherent organization. The patronage of the gifted Timurid kings in India had been followed by establishment of courtier workshops and weaving exquisite productions. The existing animal motifs in Indian carpets have diversity and different compositions. The identification of the animal motifs species in Indian Timurid rugs and their classification in accordance with their use, is the main question of this research. Seeking the factors which have influence on the development of carpet weaving as a coherent structure in Timurid era in Indian territory is the essentiality of this research. Consequently it can be said that sampling of carpets imported from Iran to India, Culture, art and Indian ancient mythology, the local geography and the desire to capture routine and courtier scenes are of factors affecting the development and nativism in India's carpet-weaving. Indian carpets in Timurid era can be categorized into several types based on designs found in the text and the margin, also the taste and the culture of indigenous artists have been affected the selection of natural and mythological animal species depicted in carpets, which can also be categorized In this respect. The data collection has been done on the basis of library and observation and the research method is descriptive-analytic.

کلیدواژه‌ها [English]

  • carpet
  • Indian subcontinent
  • animal motifs
  • Timurid

1-ابن بطوطه، سفرنامه ابن­بطوطه، ترجمه محمدعلی وحدتی، جلد دوم، تهران: آگه، ۱۳۷۶.

2-بورکهارت، تیتوس، هنر مقدس، ترجمه جلال ستاری، تهران: سروش،۱۳۸۹.

3-جنسن، ه.و، تاریخ هنر، ترجمه پرویز مرزبان ، تهران: علمی فرهنگی،۱۳۷۹.

4-حصوری، علی، مبانی طراحی سنتی در ایران، تهران: چشمه، ۱۳۸۵.

5-خلف­تبریزی، محمدحسین، برهان قاطع، به اهتمام محمد معین، تهران: امیرکبیر،۱۳۶۱.

6-دادور و منصوری، ابوالقاسم و الهام، درآمدی بر  اسطوره­ها و نمادهای ایران و هند در عهد باستان، تهران: دانشگاه الزهرا،۱۳۸۵.

7-دانشپور پرور، فخری، نقش اژدها در هنر معماری ایران. مجموعه مقالات اولین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی .ج ۵، میراث فرهنگی، تهران، ۱۳۷۶.

8-طاهری، علیرضا و ربیعی، سمیه، بررسی خاستگاه و انواع نقوش واق در هنر اسلامی، جلوه هنر، شماره 4، صص۴۹-۵۶،۱۳۸۹.

9-کریون، روی­سی، تاریخ مختصر هنر هند، ترجمه فرزان سجودی و کاوه سجودی، تهران: فرهنگستان هنر، 1388.

10-کوماراسوامی، آناندا، مقدمه ای بر هنر هند، ترجمه امیرحسین ذکرگو، تهران: روزنه، 1382.

11-گرترود، جابز، سمبل­ها (بخش جانوران)، ترجمه محمدرضا بقاء­پور، تهران: مترجم،  ۱۳۸۰.

12-لوات، لوسین، تاریخ مغول تیموریان، ترجمه محمود بهفروزی، تهران: آزادمهر،1383.

13-محمدحسن، زکی، هنر ایران در روزگار اسلامی، ترجمه محمد ابراهیم اقلیدی ، تهران: صدای معاصر، ۱۳۸۸.

14-موسوی بجنوردی، کاظم، دانشنامه ایران، جلد ۲، تهران:فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۸۶.

15-میرسلیم، مصطفی، دانشنامه جهان اسلام، جلد1، تهران: بنیاد دائره المعارف اسلامی، 1375.

16-هال، جیمز، فرهنگنگاره­اینمادهادرشرقوغرب، ترجمه رقیه بهزادی، چاپ اول، تهران: فرهنگ معاصر،1380.

17-هینلز، جان، شناخت اساطیر ایران، ترجمه ژاله آموزگار و احمد تفضلی، تهران: چشمه، ۱۳۷۳. 

18-Allami ,Abu 'l Fazl, The A 'in-i Akbari by Abu 'l Fazl Allami. Trans. Henry Blochmann and H. S. Jarrett, and ed. D. C. Phillott. 3 vols. Royal Asiatic Society of Bengal . 3d ed. Calcutta:1977.

19-Alcouffe&Bernus, Daniel& Marthe, Great Carpets of the World, Vendome, Italy:1996.

Rugs & Carpets of  the World,Greenwich, London:2004.  20-Bennett,

21-Cohen ,j.Steven ,  " Indian and Kashmir Carpets Before Akbar: Their Perceived History ' . " In Oriental Carpet and Textile Studies, ed. Robert Pinner and Walter B. Denny, vol. 3, London: 1987.

22-Coomaraswamy, Ananda.k, Mughal Patnting, Cambridge: 1930.

23-Martin, Fredrik Robert, A History of Oriental Carpets, before 1800, Wien:1908.

24-Stutley, Margaret, The Illustrated Dictionary of Hindu Iconography, London:1985.

25-Walker, Daniel,Flowers underfoot, Yale, Italy: 1997.