نقد تطبیقی- تحلیلی چهار شرح عرفانی دیوان حافظ با تکیه بر غزل آب‌حیات

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی‌دکتری زبان و ادبیات فارسی‌دانشگاه اراک

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک

چکیده

سیر شرح­نویسی بر دیوان­حافظ، از همان سال­های پس از وفات وی آغاز­ شد و شارحان ­با هدف­ گشودن قفل صندوقچة پر رمز و راز دیوان ­خواجةشیراز، کوشیدند تا بهره­مندی همگان را از این ­گنجینة عظیم و بی­بدیل فرهنگی، سهل و میسّر سازند. این تلاش­ها، نه فقط در ایران­ که در خارج از این مرزها، آن هم از لحاظ تعداد به مراتب بیشتر صورت پذیرفت. ختمی لاهوری، خویشگی­قصوری و اکبرآبادی از شبه­قارّة هند و باقریان‌موحّد در داخل کشور، جزو خیل عظیم این­ شارحان ­بوده­اند که­ در این پژوهش، به طور نمونه و با روشی توصیفی، به نقد تطبیقی- تحلیلی شروح آنها بر غزل آب­حیات حافظ پرداخته­­ شد. نتایج حاصل نشان می­دهد که چهارشارح، بدون در نظرگرفتن زیبایی­های ادبی و با دیدگاه ­عرفانی ­محض، این غزل را مورد واکاوی قرار داده­اند. در این میان، جنبة عرفانی شرح ختمی با این که نسبت به سه شرح دیگر از قدمت بیشتری برخوردار است، قویتر بوده و به تعابیر اصطلاحی بزرگان صوفیّه نزدیک­تر است و اکبرآبادی و باقریان‌موحّد، کاری جز بازگویی تعابیر دیگران انجام نداده ­اند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Criticism descriptive – analytical four mystical DescriptionDivan of HafezBased on the Sonnet Elixir

نویسندگان [English]

  • Farangis Kamalvand 1
  • Amin Rahimi 2
1 Associate Professor of Persian Language and Literature,University of Arak
2 Associate Professor of Persian Language and Literature Arak University
چکیده [English]

Divan commentary on the course of thesame years after his death began and Commentators unlock the mysterious bin eunuchs of Shiraz Everyone easier and make it possible to utilization of this great and unique cultural treasure. These efforts, not only in Iran but also outside the borders, it is also in terms of number wasper formed far greater.Khatmi Lahori, KhishegyKasori and Akbar Abadi Indian Subcontinent and Bagherian Movahed These commentators were part of great group. In this study, the samples and with Descriptive method, has been discussed comparative-analytical commentary on SonnetElixir Divan-e-Hafez.The results show that four commentator regardless of the literary beauty and Just have analyzes the mystical viewpoint this sonnet. In the meantime, the mystical aspect of the KhatmiDescription compared to the other Description of higher-old, was stronger than the other commentaries and closer to the elders Sufis interpretations and Akbar Abadi and BagherianMovahed, have done do nothing but retelling other interpretations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Criticism descriptive – analytical
  • mystical Description
  • Divan of Hafez
  • Elixir