دوگانگی سبکی درسبک هندی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیارزبان و ادبیات فارسی دانشگاه قم

چکیده

  سبک هندی از معدود سبک های شعر فارسی است که نام های متعددی دارد. نام هایی که مشاجرات فراوانی برانگیخته و موجب گفتگوهای بسیاری شده است. آنچه موجب آشفتگی در نامگذاری این شیوه شده، بی توجهی به علایق و سلایق دو گروه از شاعران این شیوه است که با توجه به تفاوت های زمانی، زبانی و مکانی، جلوه ی خاصی از زبان فارسی را به نمایش در آورده و بخشی از ظرفیت های این زبان فاخر را آشکارساختند. از این رو در این مقاله کوشش شده است با مقایسه ی شعر دو شاعر برتر این شیوه ،صائب و بیدل ، وجوه اشتراک و افتراق آن ها تبیین شود و جلوه های گوناگون زبان فارسی در دو قلمرو جغرافیایی ایران و هند باز نموده آید .

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Stylish dichotomy in Hindi style

نویسنده [English]

  • - -
-
چکیده [English]

Hindi  style is one of the few  Persian  poetry  styles  that  has had several names. The names which have caused many arguments and discussions. What has caused this chaos in the appellation process of the style   is the lack of considering   interests and tastes of the two groups of poets of this style who with regard to the differences of time, language and place, have displayed a certain scene of Persian language and have revealed a part of potentials of this fine language.
So, in this article, by comparing the poems of two superior poets  of this  style, namely Saeb  and  Bidel, we tried to describe their common and different points, and  to  show the different aspects of Persian  language  in two geographic domains of  Iran  and India.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Indian style
  • Iran
  • India
  • saeb
  • Bidel
1- آرزو،عبدالغفور(1378)بوطیقای بیدل، چاپ اول، مشهد: ترانه

2- احمدعزیز(1371) پیدایش سبک هندی،کتاب پاژ، ترجمه ی محبوبه خزاعی(علوی)، ش15،صص97-108.

3- امیری فیروزکوهی،کریم(1371)سبک اصفهانی،سبک صائب، سبک صفوی،  محمدرسول دریاگشت، صائب وسبک هندی،تهران: قطره،471-478.

4- بهار(1371)بهاروادب فارسی،جلد2، چاپ سوم،به کوشش محمدگلبن، مقدمه غلامحسین یوسفی،تهران: شرکت سهامی کتاب های جیبی باهمکاری مؤسسه انتشارات امیرکبیر.

5- دهلوی، بیدل (1384)دیوان،جلد1و2،چاپ اول،به تصحیح خلیل الله خلیلی به اهتمام مختاراسماعیل نژاد، تهران: سیمای دانش.

6- -------(1388)شعله آواز(مثنوی های بیدل دهلوی)،چاپ اول، مقدمه وتصحیح اکبربهداروند، تهران: نگاه

7---------(بی تا)کلیات بیدل(چهارعنصر،رقعات،نکات)،4جلد، به کوشش خلیل الله خلیلی، افغانستان: دپوهنی مطبعه.

8- حافظ شیرازی(1371)دیوان غزلیات،چاپ دهم،به کوشش خلیل خطیب رهبر،تهران:صفی علیشاه.

9- حبیب، اسدالله(بی تا)واژه سازی وعادت ستیزی صرفی ونحوی درسروده های بیدل، برگرداننده از خط سریلیک به فارسی شهباز ایرج.

10- حسینی، حسن(1367)بیدل، سپهری وسبک هندی، چاپ اول، تهران: سروش

11- خرمشاهی، بهاءالدین(1372)حافظ نامه،چاپ پنجم، تهران: علمی و فرهنگی وسروش.

12- دهخدا، علی اکبر(1377)لغت نامه،15جلد، چاپ دوم، تهران: دانشگاه تهران.

13- سلجوقی،  صلاح الدین(1380) نقد بیدل، چاپ دوم، تهران: محمدابراهیم شریعتی افغانستانی.

14- شفیعی کدکنی، محمدرضا(1368)شاعرآینه ها،چاپ دوم، تهران:آگاه

15- شعار، جعفرودیگران(1374)گزیده اشعار صائب، چاپ چهارم، تهران:چاپ ونشربنیاد.

16- صائب تبریزی(1370)دیوان،6جلد، چاپ دوم، به کوشش محمد قهرمان، تهران:علمی وفرهنگی.

17- صفا، ذبیح الله(1371)تاریخ ادبیات درایران،جلدپنجم،چاپ هفتم،تهران: فردوس

18- صفوی،کورش(1381) نگاهی به چگونگی پیدایش سبک هندی درشعرمنظوم فارسی، زبان وادب، ش15، صص 26-41.

19-عامر، خان محمد( بی تا)مولانا عبدالقادر بیدل دهلوی، نامه پارسی، سال5، شماره4، صص 81- 97

20- فتوحی، محمود(1385)نقدادبی در سبک هندی، چاپ اول، تهران : سخن.

21-کاظمی، محمدکاظم(1386)گزیده غزلیات بیدل،چاپ اول، تهران :محمدابراهیم شریعتی افغانستانی.

22-گلچین معانی، احمد( 1373 )فرهنگ اشعار صائب،2جلد،چاپ دوم، تهران:امیرکبیر.

23- میرحسین شاه(مترجم)( 1350)بیدل، ادب،ج19، ش5/6صص 20-45.

24- مؤتمن، زین العابدین(1371 )تحول شعرفارسی،چاپ چهارم، تهران :طهوری.

25- ناتل خانلری، پرویز(1373) وزن شعرفارسی، چاپ ششم، تهران: توس.

26- هادی، نبی(1376 )عبدالقادربیدل دهلوی، چاپ اول، ترجمه ی توفیق سبحانی، تهران: قطره.