روش‌شناسی ابوریحان بیرونی در کتاب فی‌تحقیق ماللهند و آثارالباقیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار و عضو هیات علمی گروه تاریخ دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

ابوریحان‌بیرونی یکی از سرشناس‌ترین و نامدارترین دانشمندان سده چهارم هجری است. مهم‌ترین امتیاز او در علوم مختلف به کارگیری روش‌شناسی و داشتن بینشی ژرف در کالبدشکافی علوم بود. لیکن شواهدی در دست است که ابوریحان بیرونی پس از بازگشت از غزنه در خصوص تببین تاریخ هند روش متفاوتی در پیش گرفت. مقاله حاضر درصدد است تا با بررسی دیدگاههای مختلف درخصوص روش و بینش ابوریحان‌بیرونی به این سوال پاسخ دهد که چه رابطه‌ای میان خاستگاه و موقعیت‌سیاسی بیرونی با روش‌شناسی او در کتاب فی تحقیق ماللنهد وجود دارد؟ دستاوردها نشان می‌دهد که اگرچه در برخی علوم از جمله طبیعیات، ریاضی و علوم‌تجربی رویکرد ابوریحان مبنی بر مشاهده، استقراء و شیوه عقلی بود؛ باوجوداین در کتاب فی تحقیق ماللهند نوعی احتیاط همراه با اندکی تعصب بر اندیشه‌های بیرونی طنین افکنده است. بیرونی در این اثر بیش از روش عقلی از روش همدلانه که امروزه یکی از روش‌های موثر در رشته علوم انسانی است، در تبیین تاریخ هند بهره جست. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی در تلاش است تا به ظرافت‌های درک بیرونی در دو کتاب فی تحقیق ماللهند و آثارالباقیه بپردازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The study of the methodology of the Abūrīān bīroni in the book of Fathiqighq Malahand

نویسنده [English]

  • fatemeh rostami
Assistant Professor and Faculty Member of the History Department of Sistan and Baluchestan University
چکیده [English]

ابوریحان‌بیرونی ()is one of the most famous and famous scholars of the fourth century. His most important points in various sciences were the application of a methodology and a deep insight into the dissection of sciences. however, there is some evidence that the outer world has a different approach after a return from ghazni in the history of the history of india. the present paper tries to answer the question by examining the different views on the method and insight into the question of what is the relationship between the origin and external موقعیت‌سیاسی with his methodology in the study of ماللنهد research? achievements show that, while in some sciences, including طبیعیات, mathematics and علوم‌تجربی, ابوریحان approach was based on observation, induction, and rational method; باوجوداین in the book of ماللهند research, some kind of caution with little prejudice has resonated with outside thoughts. in this work, more than the rational method of empathic method, which is one of the most effective methods in human sciences, has been used in explaining the history of india. the present study tries to investigate the ظرافت‌های of outer understanding in two books, ماللهند and آثارالباقیه.

کلیدواژه‌ها [English]

  • bironi
  • Ayar al-Baqiyah
  • Phythoghayegh Malahand
  • Methodology