بررسی تغییرات ماهوی فتوح اولیه هند و فاتحان مسلمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

10.22111/jsr.2012.820

چکیده

با گسترش اسلام در سرزمین ایران، فاتحان مسلمان در پی فتوح دیگر به سرزمین های جدیدی دست یافتند که از نظر دینی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی با سرزمین هایی که تا آن روز فتح کرده بودند، متفاوت بودند. یکی از این ممالک، سرزمین هندوان بود. اگر چه از دوره­ی خلیفه­ی دوم حملاتی برای فتح هند توسط سرداران اسلامی صورت می­پذیرفت اما ورود اسلام به طور عام و برای ایجاد ساختار سیاسی به سرزمین­های شمال غربی هند، واقع در ایالت سند در دوره ولید بن عبدالملک آغاز شد. این تحقیق با طرح این مساله که تفاوت زمانی از صدر اسلام و همچنین رویارویی مسلمانان با مردمانی به غیر از مردمان حکومت­ های در حال افول نظیر ساسانیان که روند افول حکومت و دین­شان از مدت ها پیش آغاز شده بود، فضای تاریخی بحث را رقم می­زند. ماهیت فتوح هند هم به دلیل تفاوت نگرش امویان با خلفای راشدین و هم تفاوت جغرافیایی و ساختار محلی و منطقه­ای که هند نسبت به سایر نقاط فتح شده توسط مسلمین داشت، متمایز بود. این تحقیق بر این فرض است که شکل و ماهیت فتوح سرزمین­های فتح شده در شمال غربی هند از نظر نظامی، اقتصادی، دینی و اداری با دیگر سرزمین­های فتح شده متفاوت بوده است و موج اصلی این فتوح که از دوره ولید بن عبدالملک آغاز شده بود و محمد بن قاسم ثقفی مجری آن بود تا تشکیل حکومت­های مستقل شرق خلافت از جمله

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of the Essential Changes of the Initial Conquests of India, and the Muslim Conquerors

چکیده [English]

With the spread of Islam in Iran, the Muslim conquerors, determined for other conquests, took control of new lands different in terms of religious, political, social, and economic conditions from the territories they had conquered before. One of these lands was the Indian land. Although since the time of the second Caliph some attacks were carried out by the Islamic commanders, the entry of Islam into the north-west lands of India, located in the IndusState, in general and in order to establish a political structure, commenced at the time of Walid-ibn-Abdul Malik. The present research project illustrates the historical atmosphere of the discussion by putting forward the issues of the time difference since the initial days of Islam, as well as the confrontation of Muslims with people other than the people of the declining governments such as the Sassanids whose government and religion’s decline trend had started long ago. The nature of the Indian conquests was distinctive, and it was due to the difference of the Omayyads’ attitude from the Rashedyn caliphs’ (the first four caliphs), as well as the geographical differences, and the local and regional structure of India in comparison with the other conquered lands by the Muslims. This research is based on the assumption that the shape and nature of the conquests of the conquered territories in the north-western India in terms of military, economic, administrative, and religious conditions were different from the other conquered lands. The main wave of these conquests which had started at the time of Walid-ibn-Abdul Malik, and performed by Mohammad-ibn-Qasim remained unchanged until the formation of the independent states of the eastern lands of the caliphate territory, such as the Saffarian. In this period the form of the administration of this land and the way of the Muslims’ settlement in these areas have continued steadily, accompanied by events of quarrel and compromise between the Hindus and Muslims.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Indus
  • India
  • conqueror Muslims
  • Mohammad-ibn-Qasim
  • Hajjaj-ibn-Abi Yusof Saghafi

 

1- ابن اثیر (1420) الکامل فی التاریخ، بیروت: دار الصادر.

2- ابن ندیم ( 1381) الفهرست، ترجمه رضا تجدد، تهران: نشراساطیر .

3- اجتهادی، ابوالقاسم (1363) وضع مالی و مالیه مسلمین ازآغاز تا پایان دوران اموی، تهران: نشر سروش .

4- ادریسی، ابو عبد اللّه محمد بن محمد شریف (1954) وصف الهند و مایجاورها من البلاد(مأخوذ از کتاب نزهه المشتاق فی اختراق الافاق)، جمع‏آوری و تصحیح مقبول احمد، الجامعه ی الاسلامیه ی، علیگره هند.

5- ارشاد، فرهنگ (1379 ) مهاجرت تاریخی ایرانیان به هند، تهران: پژوهشگاه علوم انساانی و مطالعات فرهنگی.

6- آرنولد، سرتوماس (1358)تاریخ گسترش اسلام، ترجمه دکتر ابوالفضل عزتی، تهران: دانشگاه تهران.

7- استخری، ابواسحاق ابراهیم (1368) مسالک و ممالک، به اهتمام ایرج افشار، تهران: علمی وفرهنگی.

8- اشپولر،برتولد(1386)ایران در قرون نخستین اسلامی، ترجمه مریم میراحمدی، ج2، تهران: نشر علمی و فرهنگی.

9- الالوایی، محیی الدین(1406ه.ق) الدعوه الاسلامیه و تطورها فی شبه القاره الهندیه، دمشق: دارالقلم.

10- بکری، میرمحمد معصوم (1938) تاریخ سند معروف به تاریخ معصومی، تصحیح عمربن­محمد داود پوته، بمبئی.

11- بلاذری، احمد بن یحیی (1988) فتوح البلدان، بیروت: دار و مکتبه الهلال.

12- البیرونی، ابوریحان (1403)تحقیق مالهند، بیروت: عالم الکتب.

13- تاراچند (1374) تاثیر اسلام در فرهنگ هند ، ترجمه علی پرنیا و عزالدین عثمانی، تهران: پاژنگ.

14- تتوی، میر علی شیر قانع ( 1378 ق ) تحفه الکرام، به اهتمام سید حصام الدین راشدی، حیدر آباد .

15- جلالی نائینی، محمدرضا (1376) هند در یک نگاه، تهران: نشر شیرازه.

16- جیهانی، ابوالقاسم بن احمد (1368) اشکال العالم ، ترجمه علی بن عبد السلام کاتب، مشهد: آستان قدس رضوی.

17- الحسنی، عبدالحی بن فخرالدین( 1366ق ) نزهه الخواطر و بهجه المسامع والنواظر ، حیدر آباد دکن: نشر جامعه العثمانیه.

18- الحضری­بک، محمد(1989)الدوله الامویه، بیروت: موسسه دار الکتب الحدیث.

19- خان­بهادرخان، خداداد ( 1378 ق ) لب تاریخ سند، تصحیح دکتر نبی بخش­خان بلوچ، حیدر آباد.

20- دورانت، ویل(1363)داستان تمدن(میراث شرقی ما)،تلخیص و ترجمه­ی­ عزت صقری، تهران: نشراقبال.

21-----------(1377)تاریخ تمدن، ترجمه­ی مهرداد مهرین، کتاب اول، بخش دوم ، تهران : فرانکلین .

22- دولاندولن، ش (1370) تاریخ جهانی،ترجمه احمد بهمنش،ج1، تهران: نشر دانشگاه تهران.

23- الدینوری، ابوحنیفه (1960) الاخبارالطوال ، قاهره: دارالاحیاء الکتب العربیه.

24- زکی، عبدالرحمن(1959) المسلمون فی العالم الیوم، ج 4، مکتبه ی النهضه ی قاهره: المصریة .

25- الساداتی، احمد محمود(بی تا) تاریخ المسلمین فی شبه القاره الهند و پاکستانیه و حضارتهم، مکتبه النهضه الشرق.

26- سیرافی، سلیمان تاجر (1381) سلسله ی التواریخ یا اخبار الصین والهند،تهران: انتشارات اساطیر، تهران .

27- شایگان، داریوش(1370) ادیان و مکتبهای فلسفی هند، تهران: انتشارات امیرکبیر.

28- طبری ( 1368) تاریخ طبری،ج2، ترجمه ابوالقاسم پاینده ، تهران: اساطیر.

29- طقوش، محمد سهیل(1380)دولت امویان، ترجمه حجت الله جودکی، قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه.

30- الغامدی، سعد حذیفه( 1996) الفتوحات اسلامیه لبلاد الهند و السند، ریاض: مرکز الدراسات و الاعلام.

31- فدایی اسپهانی، نواب میرزا نصرالله خان( 1341) داستان ترکتازان هند، بی نا، تهران.

32- فرای، ریچارد نلسون (1363) تاریخ ایران کمبریج،ج4، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر.

33- کوفی، علی بن حامد ابی بکر(1403)چچنامه، تصحیح نبی بخش­خان ، اسلام آباد: نشر اداره تاریخ و ثقافت و تمدن اسلامی.

34-گودوین، ویلیام (1383) هندوستان، ترجمه فاطمه شاداب، تهران:  نشر ققنوس.

35- مبارکبوری، قاضی اطهر( 1338 ه.ق ) عقدالثمین فی فتوح الهند و من ورد فیها من الصحابه والتابعین ، بمبئی: تجارالکتب.

36- مجتبایی، فتح الله ( 1367) مدخل اسلام، دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج 8 ، تهران: نشرمرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی.

37- محمود، حسن احمد (1972) الاسلام فی آسیا الوسطی بین الفتحین العربی و الترکی، قاهره: هیات الکتاب.

38- مسعودی ، ابوالحسن علی بن حسین  (1349) التنبیه و الاشراف‌‌‌، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب‌‌‌.

39- مشکور، محمدجواد (1369) ایران در عهد باستان، تهران: نشر اشراقی.

40- مقدسی ،مطهربن طاهر (‌‌‌1374 )آفرینش و تاریخ‌‌‌، ج 4‌‌‌، ترجمه محمدرضا شفیعی کدکنی، تهران: آگه‌‌‌.

41- موسوی، جمال(1377) نخستین مراحل ورود اسلام به هند، مجله مقالات و بررسیها، دوره 64 ، زمستان77، تهران : دانشگاه تهران.

42- نهرو، جواهرلعل( 1346)، نگاهی به تاریخ جهان، ج 1 ، ترجمه­ی محمود تفضلی، تهران : امیرکبیر.

43- ----------( 1361) کشف هند، ترجمه محمود تفضلی، تهران: امیرکبیر.

44- هندو شاه، محمدقاسم فرشته ( 1868) تاریخ فرشته، بی نا، بمبئی .

45- یاری، سیاوش (1386) کارنامه نخستین فاتح مسلمان هند، فصلنامه مطالعات و تحقیقات تاریخی، شماره 16، تابستان، مشهد: دانشگاه فردوسی.

46--------------(1388)تاریخ اسلام در هند از آغاز تا قرن پنجم، تهران: نشر ادیان.

47------------- و نورالدین نعمتی (1388) گسترش نفوذ دین اسلام در شبه قاره هند (از قرن اول تا پنجم ه.ق)،مجله پژوهش­های تاریخی دانشگاه اصفهان، بهار88، شماره1،اصفهان.

48- یعقوبی، ابن واضح احمد بن یعقوب (1371) تاریخ یعقوبی ، ترجمه محمد ابراهیم آیتی ، تهران: علمی­وفرهنگی.

 

49- Berzin , Alexander(2003) The Umayyad Caliphate (661 - 750 CE), The First Muslim Incursion into the Indian Subcontinent, lightly revised.

50-Brohi ,Ali Ahmad , (1986) History on tombstones - Sindh and Baluchistan, Sindhi Adabi Board, Jamshoro.

51-Durani, Ashiq Muhamad Khan(1992) history of Multan (from the early period to 1849A.D) Multan.

52- Islam ,Ershad (2001)Islam in Sindh ,international Islamic university Malaysia.

53-Kennedy,Hugh(2001)The Armies of The Caliphs, Routledge , New York.

54- Lal, Kishori Saran ( 1984)Early muslims in India , New Delhi .

55--------------------( 1992) The legacy of Muslim rule in India , New Dehli, vi, Aditya Prakashan.

56- Lane poole ,Stanly (1971) Mediaval India under Mohamadan rule(A.D. 712-1764) Publishers of Scarce Scholarly Books, New york.

57- Lari,Suhail zaheer, ( 1994) A history of Sindh,oxford .

58- Nizami, khaliq Ahmad (1981) politics and society during the early mediaval, collected works of professor Mohammad Habib, Centre of Advanced Study, Dept. of History, Aligarh Muslim University, Aligarh.

59- Moreland, William Harrison&Atul Chandra Chatterjee (1945)A short history of India