بررسی مختصّات دستگاه زبانی قصیده ای از انوری و استقبال نظیری نیشابوری ازآن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

10.22111/jsr.2013.856

چکیده

محمد حسین نظیری نیشابوری(؟-1021ه.ق) از شاعران فارسی زبانی است که بخش اعظم عمر خویش را در هند گذرانده است. وی در اشعارش از شاعران  نامدار پیش از خود مانند سعدی، حافظ و بابا فغانی استقبال کرده است. یکی از شاعرانی که نظیری در اشعار خویش بویژه قصایدش از وی استقبال وگاهی تقلید کرده و بدین نکته نیز اشاره نموده، انوری ابیوردی است. تحلیل و مقایسه ی  استقبال نظیری از انوری می تواند چگونگی و میزان خلّاقیّت یا تقلید محض وی را نشان  دهد.
در این پژوهش با به کار گیری روش هلیدی(1994) در زبانشناسی نقشگرا - سیستمی و تحلیل فرآیندهای مختلف و اجزای آن ها و نیز بررسی دستگاه های آوایی، واژگانی و نحوی  قصیده ای از انوری و استقبال نظیری ازآن (68 بیت) میزان تشابه دو متن، خلّاقیّت یا تقلید نظیری بررسی شده است. حاصل تحقیق نشان می دهد قصیده ی نظیری، مشابهت های  فراوانی در بخش های مختلف با قصیده ی انوری دارد و حتّی در مواردی، فراوانی نتایج مانند عناصر پیرامونی، کنشگرها و کنش پذیرها، ساخت های متعدّی و ... در   قصیده ی نظیری، بیش از ابیات انوری است که می توان آن را نتیجه ی مؤانست زیاد شاعر  با شعر انوری دانست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of the Features of Linguistic System in a Qasida by Anvari and Naziri Neyshaburi’s Imitation from It

چکیده [English]

Mohammad HosseinNaziriNeyshaburi is one of the Iranian poets who have lived the most part of their life in India. He has imitated, in his poems and his style, many of the famous poets as Hafez, Sa’di, and Babafaghani. Anvari is one of the most important poets who were imitated by Neyshaburi. Analyzing and comparing this imitation will reflect the manner and the level of his mere imitation or his creativity.
In this study, we analyze one of Anvari’sQasidas(68 couplets) and Neyshaburi’s imitation from it based on Halliday’s Method in systemic-functional linguistics. Also, the phonetic, lexical, and syntactic systems are analyzed to discover the similarities and creativity. The conclusion of the study indicates many similarities in different parts such as: surrounding elements, subjects, objects, transitive structures, and so on which can be considered as the poet’s fondness for Anvari’s poetry.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Analysis
  • linguistic system
  • systemic -functional linguistics
  • Halliday
  • Qasida
  • Anvari
  • NaziriNeyshaburi

1- آقا گلزاده، فردوس، کاربرد آموزه های زبان شناسی نقشگرا در تجزیه و تحلیل متون ادبی، مجله ی دانشکده ی ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، سال 38، شماره ی 149. 1384.

2- ابوالقاسمی، محسن، دستور تاریخی زبان فارسی، تهران: انتشارات سمت،1384.

3- انوری ابیوردی، علی بن محمّد، دیوان، به اهتمام محمد تقی مدرّس رضوی، چاپ چهارم، تهران: علمی وفرهنگی،1372.

4- پورنامداریان، تقی، در سایه ی آفتاب، چاپ اوّل، تهران: سخن،1380.

5- تهانوی،محمد علی، کشّاف اصطلاحات الفنون، با مقدمه ی محمّد پروین    گنابادی، تهران:انتشارات خیّام،1967.

6- شفیعی کدکنی، محمد رضا، مفلس کیمیا فروش، چاپ اوّل، تهران: سخن،1372.

7- شمیسا، سیروس، کلّیّات سبک شناسی، چاپ دوم، تهران: فردوس،1373.

8- فرشیدورد، خسرو، دستور مفصّل امروز، چاپ دوم، تهران:انتشارات سخن،1382.

9- قبادی، حسینعلی  و احمد رضایی جمکرانی، بررسی، تحلیل و نقد چهار قصیده فارسی بر اساس آموزه ‌های زبان ‌شناسی سیستمی -‌ نقشگرا، فصلنامه ی پژوهش زبان و ادبیات فارسی شماره ی 20. 1390.

10- کالر،جاناتان، بوطیقای ساختگرا، ترجمه ی کورش صفوی، چاپ اوّل، تهران: مینوی خرد،1388.

11- گلچین معانی، احمد، با کاروان هند، چاپ اوّل، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی،1369.    

12- مهاجر، مهران و محمد نبوی، به سوی زبانشناسی شعر، چاپ اوّل، تهران: نشر مرکز،1376.

13- ناتل خانلری، پرویز، تاریخ زبان فارسی، جلد 1، چاپ چهارم، تهران: نشر نو،1369.

14- نظیری نیشابوری، محمد حسین،  دیوان، با تصحیح وتعلیقات محمد رضا طاهری، چاپ اوّل، تهران: نگاه،1379.

15- Halliday,M.A.K  ,On language , edited by jonthan Webster, first press , London, 2002

16- Eggins , Ssuzanne ,an introduction to systemic functional linguistics , reprinted New, 2007

 York.

 

Refrences

1-Abolqasemi, Mohsen, Historical Persian Grammar, first press, Tehran: Samt Publication، 2005

2-Agha  Golzadeh, Ferdows ، Application of systemic  linguistics Concepts in analyzing of  literary texts, Journal of the Faculty of Literature and Humanities, University of Ferdowsi  Mashhad, year 38, No. 149،2005

3- Anvari Abiverdi, Ali ibn-e -Mohammad ،Divan, corrected by  Mohammad  Taghi Modrres-e-Razavi, Fourth press, Tehran:Elmi Farhangi Publication ،1993

4- Culler, Jonathan, Structuralist  poetics, translated by Kourosh Safavi, first press, Tehran:Minuy e- Kherad Publication ،2009

5- Eggins , Ssuzanne، an introduction to systemic functional linguistics , reprinted New،2007

6- Frshydvrd, K., Present Detailed grammar, Second press , Tehran:Sokhan Publication ،2003

7- Ghobadi, Hossein Ali and Ahmad Rezaei، Review, analysis and critique of four Persian odes according to the systemic- functional  linguistic, Persian Language and Literature Research Quarterly, No. 20،2011

8- Golchin –e- Maani, Ahmad ، Ba Kareva –e- Hend, first press ,Mashad: Astan-e- Ghods Publication ،1990

9- Mohajer, Mehran. and Muhammad  Nabavi ، Toward Linguistics of  Poetry, first press, Tehran: Nashr-e- Markaz، Publication 1997

10- Natel Khanlari, Parviz ، History of Persian Language, Volume 1, Fourth Edition, Tehran: The New Press Publication ،1990

11- Naziri Neyshaboori, Mohammad Hossein ، Divan, corrected by  Mohammad Reza Taheri, first press, Tehran: Neghah Publication  2000

12- Purnamdariyan, T. ،In the light of the sun, first press, Tehran:Sokhan Publication ،2001

13- Shafiei Kadkani ,Mohammad Reza ،Mofless –e- Kimiya Forush, first press, Tehran:Sokhan Publication ،1993

14- Shamisa, Cyrus ،Universal stylistics, Second press, Tehran: Ferdows Publication ،1994

15- Thanovi, Mohammad Ali ،Kashshaf – e- Estelahat-Al –Fonun, the introduction by Mohammad Parvin Gonabadi, Tehran: Khayyam Publication ،1967

 York.