نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین، قزوین، ایران

2 گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران (نویسنده مسئول)

3 گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

10.22111/jsr.2021.30942.1978

چکیده

واژه سلف در معنای لغوی نخستین‌بار در آثار مؤلفان قرن دوم و سوم هجری ذکر شده‌است اما به‌کار بردن واژه سلفی‌گری تحت‌عنوان یک مکتب مستقل برای نخستین‌بار در قرن هشتم‌هجری و تحت‌تأثیر افکار ابن‌تیمیه شکل-گرفت و طرفداران این تفکر سلفیه نام گرفتند. این پدیده پس از ابن‌تیمیه به‌صورت نه‌چندان فراگیر ادامه یافت تا اینکه در قرن دوازدهم یک‌بار دیگر تحت‌تأثیر افکار افرادی همچون محمدبن‌عبدالوهاب و شاه ولی‌الله دهلوی شدت گرفت. در این مقاله برآنیم پیشینه و ارتباط سلفی‌های شبه‌جزیره عربستان و شبه‌قاره هند و نیز اشتراکات و تمایزات این دو جریان را از دیدگاه محمدبن عبدالوهاب و شاه ولی‌الله دهلوی در زمینه مبانی فکری ازجمله درباره چگونگی ارتباط با شیعیان و صوفیان و نظراتشان درباره اجتهاد و شرک را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهیم. سئوال اصلی پژوهش؛ تطبیق و مقایسه مبانی فکری و رویکرد محمد و شاه ولی‌الله در برخورد با مخالفان است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که رویکرد این دو شخصیت در برخورد با مقوله‌هایی نظیر تصوف، اجتهاد، شرک و شیعیان متفاوت بوده است و حتی با وجود مخالفت آنان با تشیع؛ شاه ولی‌الله از بی‌احترامی به امامان شیعه خودداری می‌کند حال آنکه در اندیشه محمدبن عبدالوهاب تخطئه کامل امامان شیعه امری عادی بوده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Comparative Study of Salafism in the Arabian Peninsula and Indian Subcontinent

نویسندگان [English]

  • Nasrolah Poormohammadi Amlashi 1
  • Seyed Hashem Mousavi 2
  • Nasim Saeid 3

1 History ِDepartment,Faculty of Literature and Humanitiesو University of Imam Khomeini International Qazvin, Qazvin, Iran

2 History department, Faculty of Literature and Humanities, University of Isfahan, Isfahan, Iran.

3 History department, Faculty of Literature and Humanities, University of Isfahan, Isfahan, Iran.

چکیده [English]

the use of the term Salafism as an independent doctrine was formed for the first time in the eighth century AH by influencing from Ibn Taymiyyah's thoughts and the proponents of this thought were called Salafi. This movement continued after the Ibn Taymiyyah in incomplete way until in the twelfth century, which was once again influenced by the thoughts of people such as Muhammad ibn Abd al-Wahhab and Shah Waliullah Dehlawi. In this paper, the background and relation of the Salafists of the Arabian Peninsula and the Indian subcontinent, as well as the commonalities and differences between these two trends, from the perspective of Muhammad and Shah Waliullah in the field of intellectual foundations, including how to deal with the Shiites and Sufis and their opinions about the idol worshipers or the infidelities of Shiites and other sects were studied. The results of the study indicate that the attitude of these two personalities in dealing with categories such as Sufism, ijtihad, polytheism and Shiites has been different and even despite their opposition to Shiism; Shah Waliullah refuses to disrespect the Shiite Imams, while in the opinion of Muhammad ibn Abd al-Wahhab, the complete transgression of the Shiite Imams was normal.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Salafism
  • Mohammed bin Abdul Wahhab
  • Shah Wali Allah Dehlavi
  • Saudi Arabian Peninsula
  • Indian subcontinent