سهم تذکره نویسان سند در ترویج زبان و ادب فارسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار بخش فارسی دانشگاه کراچی

چکیده

سرزمین سنداز آغاز حکومت خاندان سومرا(از قرن11 تا13م)تا حکومت انگلیسی ها (1843تا1947م) سهم بسزایی در ترویج زبان و ادب فارسی داشته است و در طول این دوران کتاب های فارسی ارزنده ای در سند به رشته تحریر درآمده که علاوه بر شعر و ادب و تاریخ، شامل تذکره نویسی فارسی نیز می شود. در این مقاله به اختصار به معرفی برخی از تذکره نویسان سند پرداخته خواهد شد که در جهت احیای زبان و ادب فارسی خدمات شایانی را ارائه داده اند و احوال و آثار شعرا، نویسندگان، عرفا و بزرگان دین را با تحمل زحمات بسیار به ثبت رسانده اند و برای ما اطلاعات وافری را فراهم ساخته اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Contribution of Sind Biographers to Promoting Persian Language and Literature

نویسنده [English]

  • - -
-
چکیده [English]

Sindterritory, from the beginning of the reign of Sumerian dynasty (11th – 13th century) to the reign of the English (1843 – 1947 A.D.), has played a significant role in promoting Persian language and literature. During this period some noticeable and important Persian works have been written inSind. In addition to biographies some of these books are in the field of literature and history. This essay tends to introduce briefly some ofSindbiographers who have greatly contributed to promote and renew Persian language and literature. They have laboriously collected and recorded large pieces of information about well-known poets, authors, scholars, theologians and their works.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sind
  • biography writing
  • Persian
  • period
1- امیری هروی، محمد فخر (1968م ) تذکره ی روضه السلاطین و جواهر العجائب، به تصحیح سید حسام الدین راشدی، حیدرآباد: انجمن ادبی سند.

2- بخاری، سید گل محمد شاه(بی تا) شهداد کوت جا قلمکار ائین شاعر، ج1، سند: شهداد کوت علمی ادبی تنظیم.

3- بکهری، شیخ فرید(1961م) ذخیره الخوانین، به کوشش و تصحیح سید معین الحق، کراچی: انجمن تاریخ پاکستان

4- پهنور،حاجی(بی تا) دلیل الذاکرین مع رساله کوئن فخریه(خطی)، کتابخانه ی قاسمیه کندیارو

5- تتوی، سید عبدالقادر بن سید هاشم(1967م) تذکره ی حدیقه الاولی، به تصحیح سید حسام الدین راشدی، حیدرآباد: انجمن ادبی سند،

6- تتوی، میرعلی شیر قانع(2001م) معیار سالکان طریقت، به تصحیح و مقدمه ی دکتر سید خضر نوشاهی، اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان

7- ---------(1971م) تحفه الکرام، تصحیح و تحشیه سید حسام الدین راشدی، انجمن ادبی سندی، حیدرآباد سند، اکتوبر

8- ------------(1957)تذکره ی مقالات الشعرا، با مقدمه و تصحیح سید حسام الدین راشدی، حیدرآباد: انجمن ادبی سند.

9- ---------- (1981م) تذکره ی طومار سلاسل گزیده، (خطی) کتابخانه ی قاسمیه کندیارو

10- تتوی، ملا محمد صالح(بی تا) تذکره ی معارف الانوار فی فضائل سید الابرار(خطی) کتابخانه ی قاسمیه کندیارو.

11- تتوی، مخدوم محمد ابراهیم خلیل(1958م) تذکره ی تکمله ی مقالات الشعرا، به تصحیح و حواشی سید حسام الدین راشدی، حیدرآباد: انجمن ادبی سند

12- تتوی، شیخ محمد اعظم(بی تا) تحفه الطاهرین، به تصحیح و تحشیه درانی، حیدرآباد: انجمن ادبی سند.

13- توسلی، محمد مهدی(2006م) مجموعه ی مقالات سمینار زبان و ادبیات فارسی در سند، کراچی: خانه ی فرهنگ جمهوری اسلامی ایران و بخش فارسی دانشگاه کراچی.

14- سانگی، میر عبدالحسین خان(1967م)، لطائف لطیفی، به سعی دکتر نبی بخش خان بلوچ، حیدرآباد: انجمن مرکز ثقافت شاه عبدالطیف بهت شاه

15- عبدالواسع، محمدرضا(2002م) بیان العارفین و تنبیه الغافلین، به اهتمام دکتر عبدالغفار سومرو، حیدرآباد سند

16- عاصی، مخدوم الله بخش(بی تا) تذکره ی مخادیم کهرا، ترجمه مخدوم غلام احمد بن مخدوم امیراحمد، خیرپور: دانشگاه شاه عبداللطیف

17- گهانگهرو، عبدالرزاق(1997م) قرآن مجید جا سندهی ترجما ائین تفسیر، اکادمی مهران شکارپور

18- مهاجر مکی، خواجه محمد سعید(بی تا) ماتیوتن ملیر (ترجمه ی صقال الظمائر به سندی)، مترجمان از سندی عبدالرحمن نقاشی، عبدالرشید صابر، لواری شریف ادبی کمیتی

19- نقوی، دکتر سید علی رضا(1343ش) تذکره نویسی فارسی در هند و پاکستان، تهران: مؤسسه مطبوعاتی علمی

20- وفایی، مولانا دین محمد(1985م) تذکره ی مشاهیر سند ج1و3 مقدمه و حواشی سید حسام الدین راشدی، حیدرآباد: انجمن ادبی سند

 

21- Dr.H.l.Sadaaugam (1987)Persian Poets of Sind Hydarabad: Jamshoro,Sindhi Adabi board