خودی و انسان آرمانی در شعر اقبال لاهوری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه زابل

چکیده

    محمد اقبال لاهوری شاعری مبارز و آرمان خواه و یکی از چهره های فکری و انسانی درخشانی است که فرهنگ بارور اسلامی را به جامعه ی بشری معاصر هدیه کرد . این دانای راز ومتفکر بزرگ شرق در مقولات فکری خویش، یک ارزیابی مجدد از انسان را بر پایه های اصول قرآنی و جایگاه و مقام عالی انسان پایه گذاری کرد. این فیلسوف نواندیش اسلامی و تالی عــنقای قاف مــعرفت ، مولوی، معتقد است که انسان ، این نسخه ی نامه ی الهی،  به عنوان لطیفه ی غیبی و هدف و نتیجه ی همه ی جریانات آفرینش کائنات و اسم اعظمی که فکر و اندیشه ی او تجلی گاه وجود عالم اسرار و رموز است، می تواند با خودآگاهی، خودیابی و یافتن شخصیت متعالی خویش، به عنوان انسان آرمانی و کامل، جانش را آیینه ی صفات الهی گرداند و از اسرار آفرینش آگاهی یابد و موجودی پایدار ، شاهدی بیدار و سالکی راه یافته و کلید همه ی معرفت ها گردد. در این مقاله فلسفه و مراتب «خودی» و جایگاه «انسان آرمانی و کامل» ( انسان بخود) در دستگاه فکری معمار بزرگ تجدید بنای تفکر اسلامی و ماهتاب شام شرق ، اقبال لاهوری،  به روش توصیف مورد بررسی قرار گرفته است .

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Selfness and the Ideal Man in Eghbal Lahouri’s Poems

نویسنده [English]

  • - -
-
چکیده [English]

Mohammad Eghbal Lahouri, a challenging and idealist poet, is one of the outstanding intellectual figures who offered fruitful Islamic culture to contemporary human society. This great mystery-solver and Oriental thinker in his thoughts he constructed a re-evaluation of man based on Quranic principles and the high position of man. This Islamic new thinking philosopher and Molavi follower believes that man, as God messenger, as a final symbol and goal of all processes of creation of nature and beings in the universe and as a grand Sacred Name of God whose mind and thinking is the manifestation of subliminal world can, through self-consciousness, self-concept and finding out his sublime personality, become a perfect and ideal man. In this respect he can be a manifestation of God and would be able to discover the secrets of creation to be a strong being, an eye-opened witness and a guided wayfarer who is familiar with all knowledge.
      In this essay, the philosophy, processes of selfness and the position of a perfect and ideal man in Eghbal Lahouri’s patterns of thinking are studied.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic Culture
  • Religious Modernism
  • Self-philosophy
  • Ideal Man
  • Eghbal Lahouri
1- قرآن کریم.

2- اسلامی ندوشن، محمدعلی (2537) دیدن دگرآموز- شنیدن دگرآموز، تهران: انتشارات امیرکبیر.

3-اقبال، محمد (1386) کلیات اقبال لاهوری ، به کوشش اکبر بهداروند،چاپ سوم، تهران: انتشارات زوار،

4-  بقایی (ماکان)، محمد (1379) اقبال با چهارده روایت، تهران: انتشارات فردوس.

5-- ------------ (1379) شرار زندگی، تهران: انتشارات فردوس.

6- ------------ (1385) اقبال و ده چهره ی دیگر، تهران: انتشارات حکایتی دیگر.

7- بهداروند، اکبر(1386) آوازهای مومیایی ،چاپ اول، تهران : دفتر نشر معارف.

8- حکیمی، محمود (1380) در مدرسه اقبال لاهوری، چاپ اول، قم: انتشارات قم.

9-رزمجو، حسین (1368) انسان آرمانی و کامل، چاپ اول، تهران: انتشارات امیرکبیر.

10- ساکت، محمد حسین (1385) ماهتاب شام شرق، چاپ اول، تهران : میراث مکتوب.

11- اکرام، سید محمد اکرم (1982) اقبال  در راه مولوی، چاپ دوم، لاهور: انتشارات آکادمی پاکستان.

12- محبتی، مهدی (1379) صدای رویش خیال، چاپ اول، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی زهد،.

13- مطهری، مرتضی (1380) انسان کامل، چاپ بیست و پنجم، تهران: انتشارات صدرا،.

14- مولوی، جلال الدین محمد بلخی(1380) مثنوی معنوی، به اهتمام توفیق، سبحانی، تهران: انتشارات روزنه.

15- نصر اصفهانی، محمدرضا (1377) سیمای انسان در اشعار مولانا، چاپ اول، اصفهان: نشر هشت بهشت.

16- نقوی، علی محمد(1358) ایدئولوژی انقلابی اقبال، ترجمه ی م.م بحری، تهران: انتشارات اسلامی.