معرفی نسخه خطی «شرح تحفه الاحرار» ملتانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور

2 گروه آموزشی زبان و ادبیات عربی دانشگاه پیام نور

3 گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور تهران

4 عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور تهران

چکیده

«هدیه‌‌الاخیار» یا «شرح تحفه‌‌الاحرار» اثر «محمد رضا ملتانی» فرزند « محمد اکرم ملتانی»، از فارسی‌ نویسان شبه قاره در قرن یازدهم، اگرچه از آثار دست دوم ادب فارسی محسوب می‌شود، قطعا به دلیل دانش و اطلاعات سرشار و دقت فراوان شارح در فحص و بحث و بیان ظرایف لغت، دستور، معانی و بیان راهگشای محققان و دانشجویان در شرح دشواری های «تحفه‌‌الاحرار جامی» خواهد بود. ملتانی از خادمین شیعه‌ مذهب شهنشاه اورنگ‌زیب بوده است که از خدمات دیوانی کناره گرفته و چند شرح مهم بر آثار پیشینیان ادب فارسی از جمله «مثنوی» مولوی، «یوسف‌و‌زلیخا» و «تحفه‌‌الاحرار» جامی و «اسکندرنامه» نظامی نگاشته است. شناسایی و تصحیح این آثار، علاوه بر جایگاه ادبی خاص خود در شرح و تفسیر دشواری های یکی از آثار مهم حوزه عرفان و تصوف، در تبیین گستره زبان فارسی در پاکستان و هند نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این پژوهش با روش تحلیل متن انجام شده است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Introduction of manuscript intiteled "sharh e tohfat al ahrar" by Multani

نویسندگان [English]

  • Mahboobeh Hatami yazd 1
  • Ali Zamani Alavijeh 2
  • mohammad ali poshtdar 3
  • fatemeh kouppa 4
1 Ph.D Student of Persian Language and Literature Dept, University of payam -e- noor
2 Assistant Professor of Arabic Language and Literature Dept, University of payam -e – noor
3 Associate Professor of persian Language and Literature Dept,University of payam -e – noor
4 payame noor univercity
چکیده [English]

Although " Hadyat al akhyar" or "sharh e Tuhfat al ahrar" by "Mohammad Reza Multani" son of "Mohamad Akram Multani ", Persian writer in the subcontinent in The Eleventh century, is one of the second work of Persian literature, Certainly due to the Exegetes rich knowledge and information and great Accuracy in discussions and expressing subtleties of vocabulary, grammar, rhetoric, will be a guide for researchers and students in Jami,s "Tuhfat-al-ahrar" Difficulties. Multani Is one of the shia Employee of "Aurangzeb" Who wrote several importan commentaries on previous Persian literature works such as Rumi's Masnavi, "Tuhfat al ahrar" and "Eskandarnameh" after the Abdication of administrative services. In addition to Special literary status In Important Persian mystic works Explanation and interpretation, Identify, proofreading and review of these works have Special importance to express The Expanse of Persian language in subcontinent. The present study had been conducted by analysis of the text.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Multani
  • sharh-e-Tuhfat-al-ahrar
  • Hadyat-al-akhyar
  • manuscript
  • subcontinent
1- انوشه، حسن، دانشنامه ادب فارسی، ج 4، تهران: موسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375.
2- بهار، محمدتقی، سبک شناسی، ج3، تهران: امیرکبیر ،1370
3- تسبیحی، محمد حسین، فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه گنج‌بخش، ج3، راولپندی: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان،1350.
4- جامی، عبدالرحمن، تحفه‌الاحرار جامی معه شرح گلهوی و محمدرضا، لاهور: مطبعه سیم پریس، بی تا، نسخه چاپ سنگی شماره 2780495 کتابخانه ملی.
5- ............................، تحفه‌الاحرار جامی مکمل بمعه شرح محمدگلهوی، محمدرضا، مولوی عبدالقادر و غیره، لاهور، 1332ق، نسخه چاپ سنگی شماره 27267 آستان قدس رضوی.
6- شمیسا، سیروس، سبک شناسی نثر، تهران: میترا، 1393.
7- صفا، ذبیح الله، تاریخ ادبیات در ایران، ج5، تهران: فردوس، 1369.
8- کاشانی، عزالدین محمود، مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه، مقدمه و تصحیح استاد جلال الدین همایی، تهران: زوار، 1381.
9- لاهوری، محمدرضا، مکاشفات رضوی در شرح مثنوی معنوی، تصحیح مقدمه و تعلیقات رضا روحانی، تهران: سروش، 1381.
10- ..............................، مکاشفات رضوی در شرح مثنوی معنوی، تصحیح و مقدمه کوروش منصوری، تهران:روزنه، 1377.
11- ............................، مکاشفات رضوی شرح مثنوی معنوی، چاپ سنگی، لکهنو: مطبع منشی نولکشور، 1394ه.ق. شماره 3754 کتابخانه آستان قدس.
12- ملتانی، محمدرضا، شرح تحفه‌الاحرار، نسخه خطی شماره 44880، کتابخانه آستان قدس رضوی، 1297.
13- ...........................، شرح تحفه‌الاحرار، نسخه خطی شماره5401، اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، 1272.
14- ............................، شرح تحفه‌الاحرار، نسخه خطی شماره 11188، اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان،1240.
15- منزوی، احمد، فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان، ج7،  اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، 1365.
16- ......................، فهرستواره کتاب‌های فارسی،ج10، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی،1374.
17- ......................، فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه گنج بخش، مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، 1359.