کارکردهای زیباشناختی ویژگی‌های فرهنگی سرزمین هند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه جیرفت

چکیده

ویژگی‌های کمتر سرزمینی است که مانند هند در شعر فارسی انعکاس یافته باشد به‌گونه‌ای که در کهن‌ترین اشعار فارسی و در همه ادوار و انواع مختلف ادبی خصوصیات این سرزمین پرشگفتی دست‌مایه شاعران در ساخت تصاویر و مضامین شعری بوده است. هدف این مقاله بررسی تصاویر و مضامینی است که شاعران از خصوصیات سرزمین هند خلق کرده‌اند. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی ضمن نشان دادن سیر و تاریخچه کاربرد ویژگی‌های سرزمین هند، به بررسی سیر تحول تصاویر و مضامینی پرداخته که شاعران با کارکردی هنری از خصوصیات این سرزمین خلق کرده‌اند. از ابتدای شعر فارسی، ویژگی‌های متنوع هند ذهنیت و تخیل شاعران را به سمت کاربرد هنری آنها واداشته است. در دوره غزنویان به صورت چشم‌گیری هند در شعر فارسی انعکاس یافته و بعد از آن ویژگی‌های هند به عنوان پشتوانه شعر جای خود را در شعر فارسی مستحکم ساخته است. این ویژگی‌ها در دسته‌هایی مانند نام شهرهای هند و خصوصیات آنها، ابزار و محصولات هند، دین و مذاهب، اعمال و رفتار، خصوصیات ظاهری هندیان و امثالهم جای می‌گیرد که بعدی ادبی یافته و موجب خلق کنایات، ترکیبات، استعارات، تشبیهات، مضامین و شبکه منسجم تناسباتی شده که بدون شناخت حوزه فرهنگی هند نمی‌توان آنها را کامل درک کرد.
 
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Aesthetic functions of the cultural characteristics of Indian land in Persian poetry until the 9th century

نویسنده [English]

  • Mehdi Dehrami
Assistant Professor of Persian Language and Literature Dept, University of Jiroft
چکیده [English]

The characteristics of the land of India are reflected in Persian poetry so that it has been a tool for making images and poetry themes in the oldest Persian poetry and in all periods of time and various types of literary. The purpose of this article is to examine the images and themes which poets have created from the characteristics of the Indian land. This paper has studied the history of the use of Indian land characteristics by descriptive-analytic method and its artistic functions in Persian poetry. From the beginning of Persian poetry, India's diverse characteristics have driven poets' imagination into their artistic use. In the Ghaznavids period, this function has become remarkable in Persian poetry, after which the features of India have been considered as the backbone of Persian poetry. These features include these categories: the names of Indian cities and their characteristics, Indian instruments and products, religion, actions and behavior, Indigenous characteristics of Indians, etc. These features have an aesthetic function and have created images, metaphor, simile and themes which are not understood without knowing the Indian cultural sphere.
 
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Indian land
  • Image
  • aesthetic functions
  • rhetoric

مراجع

1. انوری، علی بن محمد، دیوان اشعار، به کوشش سعید نفیسی، تهران: سکه، 1364. 
2. باباصفری، علی اصغر و غلامرضا سالمیان، ستی و بازتاب آن در ادب فارسی، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی مشهد، شماره 160، 1387، صص49-74.
3. حافظ، شمس‌الدین محمد، دیوان غزلیات. به کوشش خلیل خطیب رهبر، چاپ چهل و پنجم، تهران: صفی علیشاه، 1387.
4. خاقانی، افضل‌الدین بدیل، دیوان، به کوشش ضیاءالدین سجادی، تهران: زوار، 1382.
5. خواجوی کرمانی، کمال‌الدین ابوعطا، دیوان. به تصحیح احمد سهیلی خوانساری، تهران: پاژنگ، 1369.
6. خلف تبریزی، محمدحسین، برهان قاطع، به کوشش محمد معین، تهران: امیر کبیر، 1361.
7. بیرونی، محمد بن محمد، تحقیق ماللهند، قم: بیدار، 1376.
8. دبیرسیاقی، محمد، پیشاهنگان شعر پارسی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1374.
9. دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، چاپ اول، دوره جدید، تهران: انتشارات روزنه،  1373.
10. رامهرمزی، ناخدا بزرگ شهریار عجایب هند، ترجمه محمد ملک زاده، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348.
11. رودکی سمرقندی، دیوان، تصحیح سعید نفیسی، چاپ دوم، تهران: نگاه، 1376.
12. ساوجی، سلمان، کلیات سلمان ساوجی، به اهتمام منصور مشفق، تهران: صفی علیشاه، 1367.
13. سعدی، مصلح‌بن‌عبدالله، کلیات، با مقدمه و تصحیح محمدعلی فروغی، تهران: هرمس، 1385.
14. سنایی غزنوی، دیوان، تصحیح مدرس رضوی، تهران: کتابخانه رضوی، 1362.
15. سیرافی، سلیمان، سلسله‌التواریخ، ترجمه حسین قرچانلو، تهران: اساطیر، 1381.
16. عبدالرشیدی بن عبدالغفور حسینی مدنی، فرهنگ رشیدی، به تصحیح و تحقیق محمد عباسی، تهران: بارانی، 1337.
17. فرخی سیستانی، ابوالحسن علی‌بن جولوغ، دیوان، به کوشش محمد دبیر سیاقی، چاپ سوم، تهران: زوار، 1363.
18. کسایی مروزی، ابوالحسن علی‌بن‌محمد، زندگی، اندیشه و شعر کسایی، تالیف و تحقیق محمد امین ریاحی، تهران: توس، 1368.
19. مقدسی، ابوعبدالله محمدبن احمد، احسن‌التقاسیم فی معرفه‌الاقالیم، جلد دوم، ترجمه علینقی منزوی، چاپ دوم، تهران: کومش، 1385.
20. منشی، نصرالله، ترجمه کلیله و دمنه، تصحیح مجتبی مینوی، تهران: ثالث، 1388.
21. مولوی، جلال‌الدین محمد، مثنوی معنوی، مثنوی معنوی، به تصحیح رینولد ا. نیکلسون، چاپ دوم، تهران: هرمس،1383.
22. مولوی، جلال‌الدین محمد، کلیات شمس تبریزی، تصحیح بدیع‌الزمان فروزانفر، چاپ چهاردهم، تهران: امیر کبیر، 1376.
23. ناشناس، حدودالعالم من‌المشرق الی المغرب، به کوشش منوچهر ستوده، تهران: طهوری، 1360.
24. ناشناس، مجمل‌التواریخ والقصص، تصحیح ملک الشعرای بهار، تهران: 1318.
25. ناصرخسرو، دیوان،  با مقدمه سیدحسن تقی زاده، چاپ ششم، تهران: نگاه،1389.
26. نظامی، الیاس بن یوسف، خسرو و شیرین، چاپ سوم، تصحیح وحید دستگردی، تهران: زوار، 1390.
27. وظیفه دان ملاشاهی، فاطمه، کشمیر و زبان فارسی، فصلنامه مطالعات شبه قاره دانشگاه سیستان و بلوچستان، سال ششم، شماره هجدهم، 1393، صص139-160.
28. یعقوبی، ابن واضع(احمد بن ابی یعقوب)، البلدان، ترجمه محمد ابراهیم آیتی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1356. 
 
 
 

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار