نقش روزنامه‌‌های فارسی چاپ هند در انقلاب مشروطۀ ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

انقلاب مشروطیت ایران تحت‌تأثیر عوامل مختلفی شکل گرفت. یکی از این عوامل تأثیر روزنامه‌های فارسی زبان خارج از ایران بود. روزنامه‌ها به عنوان یک وسیله ی ارتباط جمعی در آن زمان دارای نفوذ بسیار زیادی گردیدند. روزنامه‌هایی که در خارج از ایران و به خصوص هندوستان چاپ می‌شد، توسط روشنفکران مترقی و انقلابی اداره می‌شد. آن ها از وضع سیاسی و اجتماعی و اقتصادی دولت قاجار انتقاد می‌کردند و با نوشتن مقالاتی وضع موجود را به باد انتقادی می‌گرفتند. در هندوستان حدوداً نوزده روزنامه به زبان فارسی چاپ و منتشر گردید که در جنبش آزادی‌خواهی ایرانیان سخت مؤثر واقع شدند. این پژوهش در نظر دارد روزنامه‌های فارسی زبان چاپ هند و تأثیر آن‌ها را در انقلاب مشروطیت ایران بررسی نماید. این روزنامه‌ها در شهرهای مختلف هند از سال 1822 به چاپ رسید که در سال 1846 با چاپ 6 روزنامه‌ فارسی به اوج خود رسید و در سال‌های بعد نیز ادامه یافت. بر این اساس می‌توان هند را یکی از اولین پایگاه های تحولات فکری و فرهنگی ایرانیان در آغاز قرون معاصر نامید که این تحولات پیامدهای سیاسی واجتماعی نیز در ایران به دنبال داشت که از جمله آن‌ها می‌توان به انقلاب مشروطیت اشاره کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Persian News Paper Published in India in the Constitutional Revolution of Iran

نویسنده [English]

  • - -
-
چکیده [English]

The Constitutional Movement ofIranwas formed under the effects of different factors, among them was the role of Persian Press printed abroad. Newspapers as a mass medium, gained a high reputation then; those which where printed outsideIran, especially inIndia, were managed by progressive and revolutionary intellectuals. By writing different articles, they were criticizing severely the political, social and economical conditions of Qajar government. InIndia, approximately nineteen newspapers were printed and published which had a significant influence on the Iranian democratic movement. This research aims at studying the Persian newspapers printed inIndiaand their effects on the Iranian Constitutional Movement. The printing of these papers started in 1822 in different cities ofIndiaand in 1846 reached its peak through publishing 6 Persian newspapers and continued in the following years. Consequently,Indiacan be called one of the primary bases for intellectual and cultural developments of Iranians at the beginning of recent centuries. These evolutions had political and social outcomes inIran; among them was the Constitutional Movement.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • India
  • Constitutional Movement
  • Iran
  • Persian Journalists of India
1ـ آنتوانواوا، ک ـ بونگاردلوین ـ کوتوفسکی، گ، ک (1361) تاریخ نوین هند، ترجمه ی پرویز علوی، ج2، تهران: نشر بین‌الملل.

2ـ تبریزی، محمدطاهر (1378) روزنامه ی اختر، تهران: کتابخانه ی ملی جمهوری اسلامی ایران.

3ـ پاولویچ، م (1357) سه مقاله درباره ی انقلاب مشروطه ایران، چاپ سوم، تهران: انتشارات امیرکبیر.

4ـ ذاکرحسین، عبدالرحیم (1368) مطبوعات سیاسی ایران در عصر مشروطیت، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

5ـ رابینو، هـ.ل (1380) روزنامه‌های ایران از آغاز تا سال 1239 هجری، ترجمه و تدوین جعفر خمامی‌زاده، تهران: انتشارات اطلاعات.

6ـ سمندر، عبدالله (1355) گزیده ی عروۃ ‌‌الوثقی، کابل.

7ـ سلیمی، مینو (1372) روابط فرهنگی ایران و هند، تهران: انتشارات وزارت امورخارجه ی ایران.

8ـ صدرهاشمی، محمد (1331) تاریخ جراید و مجلات ایران، ج 1، تهران: انتشارات کمال.

9ـ کسروی، احمد (1369) تاریخ مشروطه ایران، چاپ پانزدهم، تهران: انتشارات امیرکبیر

10ـ گوئل کهن (1362) تاریخ سانسور در مطبوعات ایران، ج 1 و 2، تهران: انتشارات آگاه.

11ـ مولانا، حمید (بی‌تا) سیر ارتباطات اجتماعی در ایران، دانشکده ی ارتباطات دانشگاه تهران.

13ـ ناظم‌الاسلام کرمانی (1332) تاریخ بیداری ایرانیان، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.