تأثیر انرژی بر گسترش همکاری‌های ایران با شبه قاره (با تأکید بر خط لوله ی صلح)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

در نگاه‌های استراتژیک ایران شرق بعنوان یک فاکتور تعیین کننده در نظر گرفته می‌شود. بویژه که جمهوری اسلامی ایران سالهای اخیر تلاش نموده از بستر همکاری با کشورهای همسایه در جهت تأمین منابع ملی و گسترش صلح و امنیت در سطح منطقه سود برد. یکی از کانال های مورد توجه، کشورهای شرق آسیا و شبه قاره می‌باشد که با ایران دارای اشتراکات فرهنگی بسیاری بوده، از این روی در استراتژی نگاه به شرق می‌توان در مسیر همگرایی با این حوزه به موفقیت‌های زیادی نائل آمد بنابر اهمیت این موضوع، ایران تلاش کرده است تا از طرق مختلف روابط دوستانه‌اش را با این کشورها توسعه دهد. یکی از حوزه‌هایی که منافع مشترک دو طرف را بیشتر جلوه‌گر می‌سازد بحث همکاری در زمینه انرژی است. کشورهایی مانند هندوستان در جهت پیشبرد توسعه صنعتی خود بشدت نیازمند واردات انرژی می‌باشند. خط لوله صلح که از پاکستان به هندوستان و کشورهای دیگر شرق آسیا امتداد خواهد یافت، می‌تواند امنیت این کشورها را بیش از پیش به یکدیگر وابسته نماید و در حل و فصل منازعاتی مانند کشمکش‌های تاریخی پاکستان و هندوستان تأثیرگذار باشد و نقش مثبتی ایفا کند.
پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی مبتنی بر گردآوری و تجزیه و تحلیل داده ها از منابع کتابخانه ای به رشته تحریر درآمده است .

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Impact of Energy on the Development of Iran, Sub - continent Cooperation: (The Importance of Peace Pipeline)

نویسنده [English]

  • - -
-
چکیده [English]

Strategically, the East has been regarded as a determining factor forIran. The Islamic Republic of Iran has been trying to achieve her national interest through this cooperation with the Eastern neighbors, particularly in recent years. The East Asian states and the Indian subcontinent that share many cultural similarities withIranhave been the focus of this study.Iranwants to boost her relations with these countries in the framework of "Toward East" strategy. Energy, in this context, is one of the promising fields of more cooperation.
Countries likeIndia, in their path towards industrialization, need energy. The Peace Pipeline which may go throughPakistantoIndiaand to other East Asian states will entangle the security of these countries. It can contribute to the resolution of the historical conflicts betweenIndiaandPakistan. In fact, Energy Cooperation has expanded the interdependence among the states. Therefore, this theme can boost theIran- Indian subcontinent relations and can work as a model for the regional cooperation.
This paper is a descriptive analytical study, which is based on the secondary and primary sources.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Energy Security
  • Interdependence
  • Peace Pipeline
  • East Asia
  • subcontinent
1- آیرملو تبریزى، شهریار (1386) گاز طبیعى؛ محور توسعه،تهران: سالنامه ایران، ج1، ص 6

2- ایزد دوست، مصطفی (1389) سیاست خارجی و امنیتی هند، ماهنامه دیدگاه ها و تحلیل ها، شماره 156، صص 42-43

3- پاسکال، کارلوس (1388) ژئوپولتیک انرژی، ترجمه: مهدی کاظمی، همشهری دیپلماتیک، ج 3، شماره 12، ص 14

4- جمالی، حسن (1380) تاریخ و اصول روابط بین الملل، قم: مرکز تحقیقات اسلامی قم، صص 209- 210

5- جکسون،‌ رابرت و سورنسون، گئورک (1383) درآمدی بر روابط بین‌الملل، ترجمه مهدی ذاکریان و دیگران، چاپ اول،تهران: نشر میزان، ص 152

6- زرقانی، سید هادی و دبیری، علی اکبر (1389) فرصت های ژئوپلیتیکی جهان اسلام در اوپک گازی، مجموعه مقالات چهارمین کنگره بین المللی جغرافیدانان جهان اسلام،زاهدان: دانشگاه سیستان و بلوچستان، صص 31 - 32

7- سیف‌زاده، سیدحسین (1386) نظریه‌ها و تئوری‌های مختلف در روابط بین‌المللی فردی‌- جهانی شده،چاپ اول،تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، ص 418

8- سابقى، علی محمد (1385) خیز آرام غولها، همشهری دیپلماتیک، ج2، ص 24

9- شفیعی، نوذر (1384) معادلات سیاسی ـ امنیتی در جنوب آسیا و تاثیر آن بر امنیت و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران همشهری دیپلماتیک، ج3، شماره 55، ص 41

10- عزتی، عزت الله (1385) ژئواکونومی انرژی و پیامدهای امنیتی آن بر سه کشور ایران، پاکستان و هند،تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین الملل، ص 29

11- عزتی، عزت الله و ویسی ، هادی (1385) تحلیل ژئوپلیتیک و ژئواکونومی خط لوله گاز ایران – هند، فصلنامه ژئوپلیتیک، شماره 2 پیاپی 4، تابستان، ص 35

12- عسگرخانی، ابومحمد (۱۳۷۵)رژیم های بین المللی، فصلنامه روابط بین الملل، شماره ۱۴ و ۱۵، بهار و تابستان، صص 15-16

13- قاجار، محمد (1387) بررسی موقعیت ایران درخط لوله صلح، سالنامه اطلاعات،ج3، ص 12

 14- قدیری، نیلوفر (1385) درک متقابل جغرافیایی، همشهری دیپلماتیک ج 3، شماره 43، صص 52- 53

15- کاظم‌پور اردبیلی، حسین (1386) سیاست نفتی: نقش متقابل کشورها در امنیت جهانی انرژی، همشهری دیپلماتیک، سال دوم، شماره 22، بهمن، ص 7

16- کمپ، ج و هارکاوی (1383) جغرافیای استراتژیک خاورمیانه، ترجمه سید مهدی حسینی متین،تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، ص 187

 17- مشیرزاده، حمیرا (1385) تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل، چاپ دوم،تهران: سمت، صص 47- 48  

18- موسوی شفایی، سیدمسعود (1386) تعامل سازنده: الزامات تأمین انرژی در قرن جدید، همشهری دیپلماتیک، سال دوم‌ـ شماره 22‌، بهمن، صص 35 - 36

19- میرکاظمی، مسعود (1389) گزارش وزیر نفت به مجلس، سالنامه ایران، ص 3

20- مینایی، مهدی (1384) انقلاب اسلامی و جایگاه  ژئواکونومیک جمهوری اسلامی ایران، مجله اندیشه انقلاب اسلامی، شماره 8-7، صص 45- 48

21- واعظی، محمود(1385) وابستگی متقابل ایران و چین مشارکت در انرژی همکاری در امنیت، همشهری دیپلماتیک، ج 1، شماره 1، صص 3- 4

22- ---------- (1386) ابزار توسعه: تحولات جهانی در عرصه انرژی و موقعیت ایران، همشهری دیپلماتیک ج 1، شماره 2، ص 32        

23- ---------- (1387) الگوی آسیایی امنیت انرژی: مسیری برای همکاری، فصلنامه راهبرد، ج 3، شماره 42، 31، صص 31- 32

24- نامی، امیر (1385) امنیت انرژی،تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین الملل وزارت امور خارجه، ص 125