ویژگی های بنیادین غزل های میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان و ادبیات دانشگاه ارومیه

چکیده

  هدف از این  پژوهش بحث و بررسی  محتوای غزل های بیدل در راستای شخصیت واقعی او است. بیدل عاشق وارسته و عارفی از دنیا بریده است  که دیوان غزلیات  او در بر دارنده ی اصطلاحات و نمادهای عرفانی است. غزل های بیدل چون غزل های حافظ، سرشار از مفهوم عشق حقیقی است. همچنین در این جستار، با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی، در مورد چگونگی نمود عشق حقیقی، عرفان  و کاربرد ابهام های هنری، به عنوان ویژگی های بنیادین غزل های بیدل، به بحث و بررسی می پردازیم.  تفسیر واژگان نمادین غزل های بیدل که موجب برجسته سازی سخن او در راستای نقش ادبی زبان  است، یکی از محور های بحث است ، و در تبیین مفاهیم غزل های وی، رویکرد  روساخت گرایانه (فرمالیستی) به واژگان و تعبیر و تفسیر نمادهای واژگانی به کار رفته، با رویکرد ساختارگرایانه، تؤأم می شود. تبیین و تفسیر پاره ای از نمادها و اصطلاحات بنیادین غزل های بیدل بر مبنای  روان شناسی کارل گوستاو یونگ انجام گرفته؛ و در پایان نیز به صورت کلی به بسامد اصطلاحات  و نمادهای عرفانی اشاره شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Specific Characteristics of the Sonnets Composed by Mirza Abdul-Qadir Bidel Dehlavi

نویسنده [English]

  • - -
-
چکیده [English]

The present research aimed at exploring the real characteristics of Bidel, analyzing the content of his sonnets. Bidel is the humble lover who had abandoned the terrestrial issues whose collected work is full of mystic symbols and expressions. Bidel’s sonnets similar to Hafez’s are the illustration of the true love. The present paper exploits the analytical-descriptive methods to examine how the representation of the true love, mysticism and the implication of artistic ironies can be taken into account as the main characteristics of Bidel’s sonnets. The interpretation of the symbolic words in Bidel’s lyrics that causes his speech to be distinguished in accordance with the literary implications of the language is one of the main discussions of the paper. To explain the concepts developed in Bidel’s lyrics, a formalistic approach is taken toward the words, and the interpretation of his symbolic expressions. The analysis of some of the symbols and fundamental expressions in Bidel’s sonnets is carried out based on psychology of Carl Gustav Jung, and the paper finally gives a review on the mystical symbols and expressions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Symbol
  • lover
  • beloved
  • Anima
  • Veil
  • Incarnation
  • Mysticism
  • Artistic Irony
1-     آرزو، عبدالغفور ( 1381 ) خوشه هایی از جهان بینی بیدل، مشهد: انتشارات ترانه.

2-     اسکات، پک(1372) هنر عاشقی ، ترجمه ی زهرا ادهمی، تهران: انتشارات روشنگران.

3-     اسپنسر، راتوس ( 1378)روان شناسی عمومی, ج1, ترجمه ی دکتر حمزه ی گنجی، چاپ سوم، تهران: انتشارات ویرایش.

4-     بادن، پیر ( 1374)روان شناسی شخصیت، ترجمه ی دکتر محمود ایروانی، تهران: انتشارات آفرینش .

5-     بیدل دهلوی، مولانا عبدلقادر ( 1363)دیوان غزلیات، تصحیح استاد خلیل الله خلیلی، تهران: نشر بین الملل.

6-     پژمان، محمد عارف ( 1376)بیدل شناسی، بندرعباس: انتشارات دانشگاه هرمزگان.

7-     حافظ، خواجه شمس الدین(1359) تصحیح پرویز ناتل خانلری،تهران:  انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.

8-     ستاری، جلال (1374) عشق صوفیانه، تهران: نشر مرکز،

9-     ستاری، جلال(1376) رمز اندیشی و هنر قدسی،تهران: نشر مرکز،.

10-  سجودی، فرزان(1386)دلالت از سوسور تا دریدا، مجموعه مقالات هم اندیشی بارت و دریدا، به کوشش دکتر امیرعلی نجومیان ، تهران : انتشارات فرهنگستان هنر.

11-  شفیعی کدکنی، محمد رضا(1366) شاعر آئینه ها، چاپ دوم، تهران: انتشارات آگاه، 

12-  صفوی، کوروش (1383) از زبان شناسی به ادبیات، ج اول، چاپ دوم، تهران: نظم سوره مهر.

13-  فروم،اریک(1370)هنر عشق ورزیدن، ترجمه ی پوری سلطانی، تهران: انتشارات مروارید.

14-  لی، مای(1373) شخصیت، ترجمه ی دکتر محمود، چاپ سوم،تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

15-  مدی، ارژنگ( 1370)عشق در ادب فارسی، تهران: مؤسسه ی مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

16-  یونگ، کارل گوستاو(1352) انسان و سمبل‌هایش،  ترجمه ابوطالب صارمی،تهران:  امیرکبیر.

17-   یونگ، کارل گوستاو ( 1376)چهار صورت مثالی، ترجمه ی پروین فرامرزی، چاپ دوم، مشهد: انتشارات آستان قدس.

18-  یونگ، کارل گوستاو (1372)روان‌شناسی ضمیر ناخودآگاه، ترجمه‌ی محمدعلی امیری، تهران: انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی .