مشترکات مضامین اشعار داراشکوه با آموزه های قرآنی و روایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

2 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوقی دانشگاه تهران

10.22111/jsr.2021.37900.2155

چکیده

محمد داراشکوه یکی از عجایب هند، دارای شخصیتی کم‌نظیر در جهان و از دانشمندترین شاهزادگان دوره تیموری بوده است که تلاش گسترده‌ای برای وحدت و تقریب مفاهیم عرفان اسلامی و هندو از طریق تالیف و ترجمه کتب بسیاری انجام داد. آنچه موجب حیات جاوید و بقای نام داراشکوه شده نوشته های ادبی و عرفانی اوست. یکی از آثار وی، دیوان اشعار فارسی او به نام اکسیر اعظم، مشتمل بر ۲۱۶ غزل و ۱۴۸ رباعی است. در این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و با بررسی کلیه شعرهای دیوان او مشخص شد که اشعار او فاقد تغزلات زمینی است و بیش از هر چیز، مضامین عرفانی و آسمانی را در برداشته، در عرفان هم بیشتر نظریه وحدت وجود در آن به چشم می‌خورد. همچنین گلچینی از دیوان اشعار او که مشتمل بر تمامی موضوعات مذکور در سروده‌های اوست، برگزیده و در سه دستة «اعتقادات(توحید و صفات الهی؛ نبوت)»، «عبادت و سیر و سلوک» و «مواعظ و اخلاق» طبقه بندی و بررسی شد. نتیجه آنکه، مضمون اکثر اشعار او، همسو با آموزه های قرآن و حدیث است و همگرایی منویات او با معارف اسلامی کاملا قابل مشاهده است. البته در مواردی نیز به اشعار وی نقدهایی وارد می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The commonalities of the themes of Dara Shokoh poems with Quranic and Narrative teachings

نویسندگان [English]

  • Ehsan Dabbagh 1
  • Mohammad Reza Rezvantalab 2
1 Assistant Professor, Department of Islamic Education, Islamic Azad University of Central Tehran Branch
2 Associate Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Law, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran
چکیده [English]

Mohammad Dara Shokoh is one of the wonders of India and has a unique personality in the world. What has led to the eternal life and survival of Dara Shokoh is his literary and mystical writings. One of his works, his collection of poems called The Great Elixir, consists of 216 lyric poems and 148 quatrains. In this study, by examining all the poems of his poetry court, it was found that his poems have no earthly lyricism and, above all, contain mystical and heavenly themes, In mysticism, too, the theory of the unity of existence can be seen in it. Also, about 55 selected verses from his poetry collection, the themes of which had more in common with Quranic teachings and narration, were selected and classified into the following three categories: "Beliefs (monotheism and divine attributes; prophecy)", "Worship and conduct" and "Sermons and Ethics" then brief points were presented under each title. As a result, the content of most of his poems is in line with the teachings of the Qur'an and Hadith, and the convergence of his menus with Islamic teachings is quite visible, and of course in some cases his poems are criticized.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dara Shokoh
  • monotheism
  • ethics
  • Islamic teachings
  • Poems