نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین

2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشکاه بین المللی امام خمینی قزوین

3 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه جی سی یو لاهور

10.22111/jsr.2021.38320.2165

چکیده

حافظ از جمله شاعرانی است که بر طیف وسیعی از سخنوران و شاعران هم‌روزگار و پس از خود، هم در حوزه‌ی زبان فارسی و هم در خارج از آن تأثیر داشته و منبع الهام و منشاء خلاقیت کثیری از بزرگان شعر و ادب در سراسر جهان بوده است. در این میان اقبال لاهوری متفکر و شاعر پاکستانی که به اثرپذیری از مولوی شهرت دارد و در اوان جوانی با حافظ و اندیشه‌های او مخالف بوده، از جمله کسانی است که در میان شاعران شبه قاره، بیشترین أثرپذیری را از شعر حافظ داشته؛ اما تاکنون این موضوع مورد توجه پژوهشگران قرار نگرفته است. با عنایت به این مسأله، پژوهش پیش رو کوشیده است تا ضمن کشف نمونه‌های اثرپذیری اقبال لاهوری از شعر حافظ در دیوان فارسی و اردوی وی، نمونه‌های استخراج شده را با روش توصیفی-تحلیلی طبقه‌بندی و بررسی نماید. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که اثرپذیری شعر اقبال از حافظ، وجوه و اشکال گوناگونی؛ همچون اثرپذیری واژگانی، گزاره‌ای، گزارشی، تلمیحی، تصویری، ساختاری، الهامی-بنیادی و ... دارد و هر دو ساحت صورت و مضمون را در بر می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating the methods of influencing Iqbal Lahori from Hafez Shirazi's poetry

نویسندگان [English]

  • Asim Javaid 1
  • reza chehreghani 2
  • Muhammad iqbal Shahid 3

1 Department of Persian Language and Literature, Imam Khomeini International University, Qazvin

2 imam Khomaini international University qazvin

3 Professor of Persian Language and Literature, GCU Lahore University

چکیده [English]

Hafez is one of the poets who influenced a wide range of speakers and poets of his time and after it. He has had an impact both on the field of the Persian language in and out of Iran and has been the source of inspiration and creativity of many great poets and writers around the world. Meanwhile, Iqbal Lahori, a Pakistani thinker and poet known for being influenced by Rumi and in his youth for being against Hafez and his thoughts. Iqbal is among those who have been most influenced by Hafez's poetry among the poets of the subcontinent; But so far this issue has not been considered by researchers. With regard to this issue, the present study has tried to classify and examine the extracted samples (by descriptive-analytical method) of the influence of Hafez's poetry in his Persian and Urdu Divan. The results of the research show that the influence of Hafez on Iqbal's poetry has various aspects and forms; Such as lexical, propositional, narrative, allusive, visual, structural, inspirational-fundamental, etc. and covers both the content and the subject areas.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hafez Poetry
  • Iqbal Lahori Poetry
  • Comparative Literature. Iran and Pakistan