نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، (نویسنده ی مسئول)

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

سالک قزوینی (1201هـ.) از شاعران دورة صفوی است. دیوان سالک شاکل انواع قالب های شعر فارسی است. در این پژوهش، ضمن معرفی سالک، سعی کردیم با روش تحلیلی-توصیفی و تکیه بر منابع کتابخانه‌ای، محور زبانی فکری غزلیات وی را تحلیل نماییم؛ ابتدا در محور زبانی مشخصات ترکیبات نحوی زبان موردتوجه قرار گرفته و سپس اصول دیدگاه‌های فکری شاعر ارزیابی شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که با توجه به اینکه سالک از شاعران دورة سبک هندی است، به لحاظ افزایش بسامد ترکیبات کنایی عامیانه و اصطلاحات شغلی، وفور ترکیبات نو یا کم کاربرد، ترکیبات اضافی (تشبیهی، استعاری و اقترانی)، بسامد بالای واژگان دوره و بسامد وابسته‌های عددی که از برجسته‌ترین مختصات زبانی غزلیات وی می‌باشد، تحت تأثیر سبک عمومی دوره است؛ اما سادگی لفظ و زبان در شیوة غزل‌سرایی با درون‌مایه‌های عرفانی مذهبی و نیز تخلص در بیت پایانی تمام غزل‌ها (1366 غزل) شعر وی را از جهت سبک شخصی ممتاز نموده . سالک شخصی درون‌گراست و معنا را بر لفظ‌پردازی ترجیح می‌دهد و «معنی رنگین» اشعار وی، نشأت‌گرفته از «خیالات درست‌اندیشةی» اوست. علاوه بر انعکاس اندیشه‌های عرفانی مذهبی در سطح فکری، یأس و غم‌واندوه زیاد بر غزلیاتش سایه افکنده که در کاربرد این درون‌مایه‌ها افراط نموده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analysis of linguistic and intellectual style of lyric poems (Salek Qazvini)

نویسندگان [English]

  • sara nezamdoost 1
  • mohammad amir mashhadi 2
  • Mohammadali Mahmoudi 3

1 PhD student in Persian language and literature, Sistan and Baluchestan UniversityPhD student

2 Professor of Persian Language and Literature, Sistan and Baluchestan University, (Corresponding Author)

3 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Sistan and Baluchestan University

چکیده [English]

(Salek Qazvini) (1201 AH) is a poet of the Safavid period. Divan Salek is composed of different types of Persian poetry. in this research, While introducing Salek Qazvini, we try to examine the linguistic and intellectual axis of the lyric poems of this poet with an analytical-descriptive method and relying on library sources. First on the linguistic axis; Which is influenced by the general style of the course, But the simplicity of words and language in the style of lyric poetry with mystical and religious themes and also the nickname in the final verse of all lyric poems (1987 lyric poems) has distinguished the poet's poetry in terms of personal style. The poet prefers personal and introspective meaning and content over word processing, and the "colorful meaning" of the poet's poems originates from the "true fantasies" of the poet. In addition to the reflection of mystical and religious ideas on the intellectual level, despair, grief and sorrow have greatly overshadowed the poet's sonnets, which seem to have exaggerated the use of content.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Indian style
  • Salek Qazvini
  • lyric poems
  • Language
  • Emotion