بازتاب سیمای پیامبران در آینه ی غزل کلیم همدانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

10.22111/jsr.2012.846

چکیده

هر کدام از سبک­های شعر فارسی در زمان و مکان ویژه­ی خود، بروز و ظهور یافته و سپس بالیده و به اوج رسیده­اند. واضح است که سبک هندی یا اصفهانی در قرنهای یازدهم و دوازدهم در هند و ایران از جایگاه ممتازی برخوردار بوده است. شعر شاعران این دوره علاوه بر نزدیکی به زبان محاوره و برخورداری از اندیشه­های حکمی و عرفانی سرشار از خیال­پردازی، نازک­خیالی، تشخیص، اسلوب معادله، ارسال­المثل، متناقض­نما و مضامین باریک و بدیع می­باشد به گونه­ای که خلق استعارات و تشبیهات تازه در شیوه­ی هندی به همراه دیگر فنون بلاغی و بدیعی اعجاب آور است.
کلیم همدانی یکی از شاعران موفّق سبک هندی است که شعر و کلام او از جهات گوناگون در خور توجّه و بررسی است. احاطه و تسلّط کلیم به فنون ادبی و زوایای پیدا و پنهان شعر و توان وی در آفرینش صور خیال و اشراف به تلمیحات و اشارات قرآنی و وحیانی و قصص انبیا بی­نظیر است از این روی، نشانه­‌های بسیاری از تجلّی این قصص به زبانی شیوا و ساختاری هنری، در سروده‌­های او دیده می­‌شود. این پژوهش به باز­کاوی جلوه­ها و جنبه­های مختلف داستان پیامبران در غزلیّات کلیم همدانی پرداخته است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reflection of the Mien of prophets in the Mirror of Kalim Hamedani’s Sonnets

چکیده [English]

Each Persian poetry style has, at its special time and geography, appeared, then flourished and reached its zenith. It goes without saying that the Indian(Hindi) or Isfahani style, in India and Iran, has been of a unique status during the 11th and 12th centuries A.H. Apart from being close to spoken language and enjoying mystical and wise ideas, the poetry of this era is replete with imageries, accurate thoughts, personification, equation method, proverbs, paradoxes, delicate and novel themes in a way that creation of new metaphors and similes in the Indian style as well as other rhetorical and innovative skills is amazing. 
Kalim Hamedani is one of the successful Indian style poets whose poems and words are worthy of consideration and contemplation. His skillful control of literary skills and hidden and explicit aspects of poetry as well as his skill in creating imageries and his knowledge of the Quranic and inspirational allusions and references and also the prophets’ life stories are unique. Therefore, there are many manifestations of these stories reflected in his poetry in a rhetorical and artistic structure. This research has tried to investigate different forms and aspects of prophets’ stories in Kalim Hamedani’s sonnets.    

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persian poetry
  • Indian style
  • Kalim Hamedani
  • Kalim’s sonnets
  • prophets’ stories
1- قرآن مجید.
2- بهایی صمدی، علی و تاجران، شرفعلی (1363) قصص الانبیاء فارسی، بیرجند:انتشارات فضل،چ اول.
3- پورنامداریان، تقی(1385) داستان پیامبران در کلیات شمس، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
4- الحسینی(خواند میر) غیاث الدین بن همام الدین (1353) تاریخ حبیب السیر فی اخبار افراد بشر، مقدمه جلال الدین همایی،زیر نظر محمد دبیر سیاقی،تهران :خیام.
5- خزائلی،محمد(1386) اعلام قرآن، چاپ هفتم، تهران: انتشارات امیرکبیر. 
6- سبزواری(عادل)،محمود (1383) لغت نامۀ قرآن کریم، جلد اول­ودوم، چاپ اول، تهران: نشر ثالث.
7- شبلی نعمانی(1368) شعرالعجم، ترجمه ی محمد تقی فخر داعی گیلانی، چاپ سوم، تهران: دنیای کتاب.
8- شریفی، محمد(1387) فرهنگ ادبیات فارسی،چاپ اول ، تهران: فرهنگ نشرنو.
 9- شمیسا، سیروس (1375) فرهنگ تلمیحات، چاپ پنجم، تهران:انتشارات فردوسی.
10- ---------- (1377) فرهنگ اشارات 2ج، تهران:انتشارات فردوسی.
11- شوشتری، عباس (1353) فرهنگ لغات قرآن، چاپ سوم، انتشارات دریا.
12- صفا، ذبیح ا... (1363) تاریخ ادبیات ایران، جلد 5 ، چاپ ششم، تهران: امیرکبیر.
13- گلچین معانی، احمد (1369) کاروان هند، چاپ اول، مشهد: آستان قدس رضوی.
14- گوهرین، کاوه (1383) برگزیده ای از قصص الانبیاء نیشابوری، چاپ بیست و یکم، تهران :انتشارات علمی فرهنگی.
15- مهدوی، یحیی (1375) قصص قرآن مجید، برگرفته از تفسیر سورآبادی، چاپ سوم، تهران: انتشارات خوارزمی.
16- نصرآبادی، محمّدطاهر(1378) تذکره ی نصرآبادی، مقدمه، تصحیح و تحقیق محسن ناجی نصرآبادی، چاپ اول، تهران: اساطیر.
17- نیشابوری، ابواسحق ابراهیم­بن­منصور ابن­خلف(1383)قصص الانبیاء، دوباره­نویسی و بازپردازی: احسان یغمایی، چاپ چهارم، تهران: انتشارات زرین.
18- واله داغستانی، علیقلی (1384) تذکره ی ریاض الشعرا، تصحیح و تحقیق محسن ناجی نصرآبادی، چاپ اول، تهران: اساطیر.
19- هاکس، جیمز (1377) قاموس کتاب مقدس، انتشارات طهوری.
20- کلیم همدانی، ابوطالب (1375) دیوان، تصحیح محمد قهرمان، چاپ دوم، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
21- یاحقّی، محمّد جعفر(1386) فرهنگ اساطیر و داستان واره ها در ادبیات فارسی،چاپ اوّل، تهران: انتشارات فرهنگ معاصر