نوع مقاله : مقاله پژوهشی

10.22111/jsr.2012.847

چکیده

انگلستان برای گستراندن قدرت رو به ­فزونی­اش، در سال 1800م. فورت ویلیام کالج را در ­شهرکلکته تأسیس کرد. آنان برای افزایش آگاهی افسران ­شان از فرهنگ و زبان بومیان شبه قارّه­ی هند، ناخواسته، به غنای زبان اردو و ژرف­پویی­اش یاری رساندند و تألیف به زبان اردو بیشتر و بیشتر شد که این رویکرد، هم قلمرو زبان اردو را گسترش داد و هم تألیف­هایی در زمینه­ی دستور زبان، در پی داشت. پیامد این حرکت، ترجمه­ی داستان­های فارسی به زبان اردو بود که بیشتر طیف­های مردمی را به سوی خود جلب کرد. چنین می­نماید که قطع نفوذ زبان فارسی و فرهنگ آن در این پهنه، محور اصلی سیاست سلطه جویان بوده است. اگرچه عمر فورت ویلیام کوتاه بود و عاقبت به دست سران مؤسس خود از صفحه­ی تاریخ محو شد، ولی کارنامه­ی درخشانی را بر جای گذاشت. در این مقاله سعی شده است انگیزه­ی این کار­نامه­ی درخشان را با توجّه به اساس و اسباب بر­کناری فورت ویلیام مورد بررسی قرار دهیم. محوریت این مقاله ادغام بررسی سیاست و اعمال نظر انگلیسی­ها؛ تأثیر فارسی و ادبیّاتش در متون تهیّه شده در آنجا و نحوه شکل­گیری نثر ادبی اردوست. روش تحقیق، استفاده از متون معتبر اردو و تحلیلی بر محور مقاله می­باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Structure of College Fort William and Its Function with an Approach to the Urdu Prose and the Persian Language

چکیده [English]

England, to spread its increasing power, established FortWilliamCollege in the city of Calcutta in 1800. To promote the awareness of their officers, unintentionally they used the aboriginal culture and the language of the Indian subcontinent, and consequently helped increase the richness of the Urdu language. Writing in Urdu grew more and more, and this approach both extended the scope of the Urdu language and led to compilations in grammar. The result was the translation of Persian stories into Urdu that drew spectrums of people towards them. It seems that the cessation of the influence of the Persian language and its culture was the dominant policy of the British. Although FortWilliam’s life was too short, and was finally removed by its establishers, there still exists its wonderful back ground.
In the present paper we attempt to investigate the motive of creating such a brilliant consequence concerning the basis and factors of closing FortWilliam. The focus of the article is to merge the investigation of the Britain’s policy and imposition of their views, the impact of the Persian language and literature on the texts produced there, and the formation procedure of prose literature of Urdu. The method of research is using reliable Urdu texts and analysis of the focus of the article.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urdu
  • Translation
  • story
  • Persian
  • Fort William
  • Christ
 
1- احتشام حسین(2001) اردو ادب کی تنقیدی تاریخ، نئی دهلی: قومی کونسل براﮮ فروغ اردو زبان.
2- افسوس، میرشیرعلی(1963) الف، آرایش محفل، چاپ کلب علی خان فائق، لاهور، مجلس ترقی ادب.
3- افسوس، میرشیرعلی(1963) ب،باغ اردو گلستان سعدی کا مستند ترجمه، 1963، ب، لاهور: مجلس ترقی ادب.
4- انورسدید(2004م) اردو ادب کی تحریکین ( ابتدا تا 1975م)، دهلی: کتابی دنیا.
5- جالبی، جمیل(2006) تاریخ ادب اردو،ج3،لاهور: مجلس ترقی ادب.
6- سهیل بخاری(1987) اردو داستان (تحقیقی و تنقیدی مطالعه)، اسلام آباد:مقتدره قومی زبان.
7- شیرانی، حافظ محمود(1999) مقالات حافظ محمود شیرانی، ج9، به اهتمام مظهر محمود شیرانی، لاهور: انجمن ترقی ادب.
8- صدیقی، شمس الدین(1971) سیاسی، فکری، معاشرتی اور تهذیبی پس منظر (1803تا 1857)، جلد هشتم، اردو ادب ( سوم) ، با مدیریت سید فیاض محمود،لاهور: دانشگاه پنجاب.
9- صدیقی،محمد عتیق(1960) گل کریست اوراس کا عهد، علیگر: انجمن ترقی اردو.
10- قادری، حامد حسن(1988) داستان تاریخ اردو، نوبت چهارم، کراچی: اردو آکادمی سند.
11- سید محمد، مولوی صاحب(1950) ارباب نثراردویعنی ‌فورٹ ولیمکالج کےاردو نویسوں کا تحقیقی و تنقیدی تذکره، چاپ سوم ، لاهور: مکتبه معین الادب.
12- کاشمیری، تبسم( 2003) اردو ادب کی تاریخ ابتدا سی 1857 تک، لاهور: سنگ میل پبلیشر.
13- وقارعظیم، سید(2007) داستان سے افسانے تک ،لاهور:الوقار پبلیشر.
14- گیان چند(1987) اردوکی نثری شعری داستانیں، لکهنو: اترپردیش اردو آکادمی.
15- Saksena,Ram Babu(1990)A histoy of Urdu literature, New  Delhi :Asian Educational Services,