نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ دانشگاه خوارزمی

چکیده

پارتیان (اشکانیان) (۲۲۶ -۲۵۰ ق. م) حکومتی بودند که در شمال شرق ایران، مناطقی وسیع از ایران، عراق امروزی، آذربایجان، ارمنستان گرجستان قفقاز، شرق ترکیه، شرق سوریه، ترکمنستان، افغانستان، تاجیکستان، پاکستان، کویت و سواحل خلیج‌فارس در عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی را تحت قلمرو خویش داشتند. این دوره هم‌زمان است با حکومت موریای و کوشا نیان و از نظر فرهنگی عصر بسیار بااهمیتی در هند است. در متون باستانی هند از قبیل مانورا اسمریتی، پوراناها، مهابهاراتا، رامایانا و غیره به مردمی بنام پهلوها اشاره‌شده است. در حدود ۲۰ م گندوفارس یکی از فاتحان پارتی از امپراتوری پارتیان اعلام استقلال نمود و حکومت و پادشاهی هندی پارتی را در سرزمین‌های متصرف شده در افغانستان و پاکستان امروزی و شمال هند ایجاد نمود و شهر تاکسیلارا مرکز حکومت خود قرارداد. بنابر روایت منابع تاریخ چینی، اولین مبلغان روحانی بودائی که به چین مهاجرت کردند پارسی بودند. سورن یکی از نجیب زادگان خانواده اشکانیان بود که هم‌زمان با ضعف امپراتوری پارتیان به متصرفات هند- سکایی در شرق یورش بود. و آن سرزمین را تصرف نمود. تجارت در عصر پارتیان بسیار گسترش پیدا کرد و سکه‌های اشکانی خیلی فراتر از مرزهای باستانی به‌دست‌آمده است. پارتیان کنترل جاده‌ای تجاری بین شرق و غرب، جاده ابریشم و جاده شاهی را در دست داشتند. این کنترل موجب افزایش قدرت و ثروت اشکانیان شده بود. این موضوع هم ضرورت تحقیق را مشخص می‌کند و هم این سؤال اصلی تحقیق را شکل می‌دهد که آیا این قدرت و مدت طولانی حکومت پارتیان در ارتباطات فرهنگی و سیاسی و اقتصادی با هند از هخامنشیان و ساسانیان مؤثرتر نبوده است؟ مقاله حاضر سعی در تبیین روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی پارتیان با هند از روش توصیفی تحلیلی با تکیه‌بر منابع کتابخانه‌ای دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Indo- Iranian political, economic and Cultural relationship in Parthian era

نویسنده [English]

  • h m

چکیده [English]

     Parthia (Persian: Ashkâniân) (250 B.C. 226 A.D.)was a civilization situated in the northeast of modern Iran, but at its height covering all of Iran proper, as well as regions of the modern countries of Iraq, Azerbaijan, Armenia, Georgia, eastern Turkey, eastern Syria, Turkmenistan, Afghanistan, Tajikistan, Pakistan, Kuwait, the Persian Gulf coast of Saudi Arabia, Bahrain and the Unite Arab Emirates. This phase, contemporary to Mauryan and Kushan periods in India, is culturally very significant. It witnessed the fusion of Hellenic, Iranian and Buddhist arts. There was also the exchange of religious ideas as indicated by Kanishka’s coins.The Pahlavas are a people mentioned in ancient Indian texts like the Manu Smriti, various Puranas, Ramayana, Mahabharata, etc. Around 20 A.D. Gondophares, one of the Parthian conquerors, declared his independence from the Parthian empire and established the Indo-Parthian Kingdom in the conquered territories. in an area covering today's Afghanistan, Pakistan and parts of Northern India.         The Kingdom's capital was Taxila (Pakistan) According to Chinese historical sources, the first missionary Buddhist monks to travel to China were Parsi scholars,The Parthians of east Iran and Central Asian translated Sanskrit texts into Chinese. An- Shih-Kao was a Parthian prince who became a Buddhist monk.Following the weakening of the Parthian empire. the Suren, a noble Parthian family of Arsacid descent, started to make inroads into eastern territories that had been occupied by the Indo-Scythians. Trade developed greatly under the Parthians and many Parthian coins have been found beyond its ancient boundaries. Parthian control of the overland trade routes between east and west, the Silk Road and the Persian Royal Road. This control of trade was to be the foundation of Parthian wealth and power.This article tries to explain policy –economic and cultural relationship between Indo-Parthian by using descriptive-analytic methods supported by library documents and sources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran-India- Parthian-relationship
۱-آذری، علاءالدین، روابط ایران و هند، مجله بررسی‌های تاریخی، شماره ۳۵، صص ۱۰۹-۱۴۹، ۱۳۵۰.
۲- ارشاد، فرهنگ، مهاجرت تاریخی ایرانیان به هند، چاپ اول، تهران، مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱۳۶۵.
۳- بیات، عزیز اله، تاریخ تطبیقی ایران با کشورهای جهان، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۱.
۴-بویل، آ.جی، از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، تاریخ ایران کمبریج، جلد سوم، قسمت اول، چاپ اول، ترجمه حسن انوشه، امیرکبیر، تهران، ۱۳۶۸.
۵-پیرنیا، حسن، ایران باستانی و داستان‌های قدیم ایران، تهران، دنیای کتاب، ۱۳۶۲.
۶- تارا چند، روابط هند و ایران، مجله تحقیقات فارسی بیاض، شماره اول، سال ۹، انجمن فارسی دهلی، صص، ۱۶۳- ۱۴۰، ۱۹۸۹.
۷- ثبوت، اکبر، نقش زبان‌های ایرانی در نشر داستان زندگی بودا، مقالات فرهنگی ایران و هند، نشر سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، ۱۳۸۵.
۸-حکمت، علی‌اصغر، سرزمین هند، تهران. دانشگاه تهران. ۱۳۳۷.
۹-دیاکونف، م، اشکانیان، جلد اول، ترجمه کریم کشاورز. تهران، ا میر کبیر، ۱۳۸۵.
۱۰-زرین‌کوب، عبدالحسین، روزگاران ایران، جلد اول، تهران: سخن، ۱۳۷۴.
۱۱-ستاری، جلال،  مقدمه‌ای بر هزار و یک شب، مجله هنر و مردم، ش ۱۸، ۱۳۴۸.
۱۲- شوشتری، عباس، علایق فرهنگی آریایی هند و ایران، محله ائینه هند، شماره اول، سال دهم، ۱۳۵۳.
۱۳-فاطمی، سعید، نقش مهر در سنت‌های شرق و غرب، نشریه انجمن فرهنگ ایران باستان، تهران، سال هشتم، ش دوم صص ۲۲۱-۱۹۰، ۱۳۴۹.
۱۴-فرانک، آیرین، دیوید براونستون، جاده ابریشم، جلد اول، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، سروش، ۱۳۷۶.
۱۵-گریشمن، رومن،  ایران از آغاز تا اسلام، ترجمه  محمد  معین،  تهران: انتشارات  علمی  و فرهنگی، ۱۳۶۴.
۱۶-گوشمید، آلفرد، تاریخ ایران، ممالک هم‌جوار آن از زمان اسکندر تا انقراض اشکانیان، ترجمه و حواشی کیکاووس جهانداری، تهران:  علمی و فرهنگی، ۱۳۷۷.
۱۷- مجتهد زاده، پیروز، خلیج‌فارس – کشورها و مرزها، تهران، ۱۳۷۹.
۱۸- مشکور، محمدجواد، آیین بودا در ایران باستان، مجله بررسی‌های تاریخی، شماره دوم، سال دوم، ۱۳۴۰ صص ۴۴-۲۷.
۱۹-مشکور، محمدجواد، ایران و هند در پیش از اسلام، مجله آیینه هند، شماره هشتم، سال چهارم، صص ۳۰-۸، ۱۳۴۱.
۲۰- مهرین، عباس،  همسایگان ایران در عصر ساسانیان،  مجله آیینه هند، تهران، صص ۲۷۱-۲۵۰، ۱۳۵۳.
۲۱-ویل دورانت، تاریخ تمدن –مشرق زمین گاهواره تمدن (هند و همسایگانش)، ترجمه مهرداد مهرین. تهران، امیرکبیر ۱۳۴۳.
۲۲-ویلیامسون، آندریو، تجارت در خلیج‌فارس در دوره ساسانیان در قرون اول و دوم هجری، مجله باستان‌شناسی و هنر ایران، شماره نهم و دهم، صص، ۱۶۳-۱۳۷، ۱۳۵۱.
۲۳-ویهوفر، ایران باستان، ترجمه مرتضی ثاقب، تهران، سخن، ۱۳۷۷.
۲۴-هاولی، دونالد، دریای پارس و سرزمین‌های متصالح، ترجمه حسن زنگنه، قم، ۱۳۷۷.
۲۵-هالاید، مادلین، هنر هند و ایرانی، هند و اسلامی، ترجمه یعقوب آژند، تهران. مولی، ۱۳۸۴.
۲۶-یکتایی، مجید، پرتو، پارشو، پهلو و پارسیکا در هند باستان،  نشریه  انجمن  فرهنگ ایران باستان، شماره بیستم، سال هفدهم، صص، ۴۵-۲۱، ۱۳۵۸.
27-Basham.Al. (Ed),Acultural history of India,Delhi,1983.
28-Bivar.A.D, The political of Iran under the Arsacids. In Yarshrter, E. (ed) The Combridge history of Iran, Vol.3: The Seleucid, Parthian and Sasania Periods. Cambridge,1983.
29-D.W.Macdowall. The dynasty of the later Indo-Parthians, Numismatic chronicle,7th series,5, London,1965.
30-Kulre Heraman & Rothermund Dietmar, A history of India, (Third Edition)London,2002.
31. Majumdar R.C Gen.ed. The History and Culture of the Indian people, vol. 2, seventh ed. Bharatiya Vidya Bhavan,Mumbai,2001.
32-Ojha,K.C, The history of foreign rule in ancient India,Gyan, Allahabad,1968.
33-Rapson, The cambrige history of India. Vol 2.1967
34-Standard Six, History of India (ancient history) Education Department Sanction No.PPM/1094/11298/6-HC/English/S(b)Date 18.1.94 Maharashtra state Bureau of Textbook Production and Curriculum Research,Pune.India,1994.
35-Thapliyal Uma Prasad, Foreign elements in ancient Indian society,Manshiram, New Delhi,1979.
36-W.Wroth. Cataloge of the coins of Parthian,no 2, Blolnga,1964.