نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار باستان‌شناسی دانشگاه سیستان وبلوچستان

چکیده

آیین­های گذر یا «گذار» اصطلاحی برای گذشتن و درآمدن از یک مرحله به مرحله­ای دیگر از حیات زیستی و فرهنگی است که با آیین­ها و مراسمی مخصوص به خود همراه می­شود و تشخصی متفاوت حاصل می­کند. مهم­ترین رویدادهای زندگی انسان شامل سه مرحله اصلی است: تولد، ازدواج، مرگ. در این تحقیق به دو مرحله آغازین و فرجامین، یعنی تولد و مرگ، در ایران و هند پرداخته شده و به صورت تطبیقی بررسی شده­اند. به نظر می­رسد شباهت­های ناگزیر در انجام آیین­های مربوط به این به دو مرحله از زندگی انسان در ایران و هند و آگاهی از چند و چون آنها از ضرورت­های مطالعات هندشناسی در محافل علمی است. دلیل این نیاز مطالعه و بازیابی اشتراکات فرهنگ معنوی میان ایران و هند، به منظور تفاهم و درک بیشتر است. این مقاله تلاش دارد تا دو مقوله اساسی آیین­های مربوط به تولد و مرگ را در این دو کشور بررسی و مطالعه کند. از این رو سنوال اصلی این پژوهش عبارت است از بررسی و شناخت چگونگی دو مقوله اساسی آیین­های تولد و مرگ در اندیشه مردمان ایران و هند. رسیدن به ریشه­های مشترک فرهنگی و هم سویی در انجام بسیاری از این آیین­ها، نتیجه نهایی این پژوهش خواهد بود. برای دسترسی به نتیجه، تلاش شده است از منابع مکتوب و روش کتابخانه­ای و تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده و نیز از روش مشاهده و تجربه فعالیت میدانی در این راستا استفاده شود. 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Comparative Study on Rites of Passage in Iran and India (case study: birth and death)

نویسنده [English]

  • M T

چکیده [English]

Transition rites are terms for passing and coming from one stage to another stage of human biological and cultural life which the rituals are associated with their own events and gain the dignity for sure that is different. The most important events in human life comprises three main stages: birth, marriage, death. Due to aviod prolonging the discussion, rites related to the opening and final stage, birth and death, in Iran and India, comparatively investigated. Because of the need to better understanding the spiritual cultural cooperation between Iran and India, in order to further understanding, this article attempts to study two basic categories of rites related to birth and death in Iran and India as well. Achieve the common cultural roots and alignment in doing of many of those rites will be the final outcome of this research. The results has been trying to access a library of written sources and methods of analysis used data collected.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • India
  • Rites of transition
  • Birth
  • death
1- قرآن مجید
2- کتاب مقدس
3- آموزگار، ژاله، تاریخ اساطیری ایران، تهران: سمت، چاپ شانزدهم، 1394.
4- اسدیان، محمد، آیین­های گذر در ایران، تهران: انتشارات روشنان، 1384.
5- اسدیان، محمد و دیگران، باورها و دانسته­ها در لرستان و ایلام، تهران: مرکز مردم­شناسی، 1385.
6- الیاده، میرچا، مقدس و نامقدس، ترجمه نصراله زنگولی، تهران: سروش، 1375.
7- ایونس، ورونیکا، اساطیر هند، ترجمه باجلان فرخی، تهران: نشر اساطیر، 1373.
8- برآبادی، سید احمد و مزارعیان، خداداد، مردم­نگاری شهرستان زاهدان، تهران: سازمان میراث فرهنگی، 1374.
9- بویس، مری، زرتشتیان، باورها و آداب دینی آن­ها، ترجمه عسکر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381.
10- توسلی، محمد مهدی ، پیوستگی­های فرهنگی در منطقه آسیا از دیدگاه باستان شناسی. اسلام آباد: منزا پرس، 1378.
11- توسلی، محمدمهدی، تحولات شبه قاره هند، قم: انتشارات بین­المللی المصطفی (ص)، 1394.
12- حسنی، حمیدرضا ودیگران، مردم­نگاری شهرستان تفرش، تهران: سازمان میراث فرهنگی، 1380.
13-حسین­آبادی، زهرا، بررسی اسطوره­های مرگ در بینش هندی، فصلنامه مطالعات شبه قاره، دوره هفتم، ش 23 ، صص  42-25، 1394.
14- شاملو، احمد، کتاب کوچه، ج4، تهران: انتشارات مازیار، 1377.
15- عبداله پور و دیگران، مردم­نگاری شهرستان سرپل ذهاب، تهران: سازمان میراث فرهنگی، 1380.
16- فردوسی، حکیم ابوالقاسم، شاهنامه، ج 1 و2، برپایه چاپ مسکو، تهران: انتشارات هرمس، 1382.
17- قمی، عباس، مفاتیح الجنان، ترجمه موسوی دامغانی، تهران: انتشارات قدیانی، 1378.
18- لطیفی، عبدالحسین، آداب و شعائر مربوط به مرگ در دین هندویی، فصلنامه مطالعات شبه قاره، دوره ششم، ش 19، صص 106-85، 1393.
19- ناراوان، و.س.، فرهنگ 5000 ساله هند، پیام یونسکو، ش. 225، سال بیستم، صص 4-7، 1369.
20- نیکیتین، واسیلی، کرد و کردستان، ترجمه محمد قاضی، تهران: انتشارات نیلوفر، 1366.
21- ویو، ژ.، اساطیر مصر، ترجمه ابوالقاسم اسماعیل پور، تهران: انتشارات کاروان، چاپ دوم، 1384.
 
22- Kosambi, D.D., The Culture and Civilization of Ancient India in Historical Outline, Delhi:Vikas Publishing House, 1970.
23- Krame, S.N., History Begins at Sumer, New York and London: Thomes and Hudson, 1961.
24- Reichet, H., Avesta Reader: Texts, Notes, Glossary and Index, Berlin, 1968.
25- Sandars,N.K., The Epic of Gilgamesh, New York: Penguin Classics, 1960.
26- Shreenivas, J., Spiritual Heritage and Cultural Symbols of India, Mumbai: Jaico Publishing House, 1999. 
27- Singh, C. And Nath, P., Hindu Manners, Customs and Ceremonies, New Dehdi: Crest Publishing House, 1999.