بررسی تأثیر نمادهای مربع و دایره در معماری مقدس هندوها، بودائیان و مسلمانان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی رشتۀ هنر دانشگاه پیام نور

2 دانشیار گروه هنر دانشگاه الزهرا(س)

3 استادیار زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه پیام نور

چکیده

در اندیشه حکمای مسلمان و غیرمسلمان رابطه نزدیکی بین انسان و کائنات وجود دارد، که آن‌ها طبیعت را با تمام شکوه و زیبایی‌اش دارای روحی رمزآلود و مقدس می‌دانند و بین باطن طبیعت و فطرت انسان ارتباطی وجود دارد که تنها به‌وسیله محاسبات  عددی و اشکال هندسی می‌توان به آن پی برد.در این پژوهش سعی شده به مفاهیم کاربردی این نمادها در معماری مقدس که نقطه‌ای برای اتصال روح انسان با کائنات در نظر گرفته شده است، دست یابیم و نتایج حاصل از این پژوهش که بر اساس هدف ازنوع تحقیقات بنیادی و براساس ماهیت از نوع تحقیقات تاریخی به شمار می رود، بازگو کننده نگرشی کلی با اهدافی شاخص در کالبد بناهای مقدس در شرق می باشد. نمادهای مربع و دایره به کار رفته در معماری مقدس نشان تعامل بشر در هر مرحله از تاریخ و نقاط مشترک آن با سایر آیین ها می باشد که در این میان نمادهای مربع و دایره باز گو کننده این اشتراک هستند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Surveying the Impact of Circular and Square Symbolical Patterns on Sacred Architecture of Muslims, Hindus and Buddhists

نویسندگان [English]

  • S N 1
  • F K 2
  • A K 3
چکیده [English]

Among Muslims' and non Muslims' governors' way of thinking, there is a close relationship between human and cosmos. They see nature with all its beauty and grandeur affected with mysterious and sacred spirit. They also maintained that there exists a connection between the essence of human and heart of nature that can be only realized and discovered through numerical computation and geometrical patterns. This study attempts to discover how the conceptual meanings of symbolic patterns used in the sacred architecture can link human spirit to the cosmos. Historical approach, field and library research methods are employed to examine the distinctive sacred buildings of the orient. This research has used various resources to find out the harmonies between forms, colors, commonalities and conceptual meanings existed among the holy buildings of different religions. The aim of this research is to examine the impact of circular and square symbolical patterns on sacred architecture of Muslims, Hindus and Buddhists.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sacred architecture
  • Muslims
  • Hindus
  • Buddhists
  • square
  • circle
1-اباذری، یوسف و دیگران، ادیان جهان باستان، جلد اول چین و هند، تهران. نشر یا دواره، ۱۳۷۲.

۲ - اتینگهاوزن، ریچارد و گرابار،الگ،  هنرومعماریاسلامی، ترجمه یعقوب آژند، تهران: نشر سمت، ۱۳۹۴.

۳ - اسماعیل پور، ابوالقاسم، اسطوره، بیان نمادین، چاپ اول، تهران: نشر سروش، ۱۳۷۷.

4- الدنبرگ، هرمان، فروغ خاور (شرح زندگانی و آئین رهبانیت بودا)، ترجمه بدرالدین کتابی، اصفهان: نشر فردوسی ، ۱۳۴۰ .

5 - الیاده، میرچا، مقدس و نامقدس، ترجمه نصرالله زنگویی، تهران: نشرآگه،۱۳۷۴.

6 - الیاده، میرچا،رساله‌ای در ادیان، ترجمه نصرالله زنگویی، تهران: نشر خوارزمی،۱۳۷۲.

۷ - ای فیشر، رابرت، نگارگری و معماری بودایی، ترجمه ع، پاشایی، تهران: نشر علمی و فرهنگی،۱۳۸۳.

۸ - ایونس، درونیکا، شناخت اساطیر هند، چاپ اول، ترجمه با جلان فرخی، تهران: نشر گلشن،۱۳۷۳.

9- بلخاری، حسن، معماری مقدس،تجسماصلتناظرمیانعالموآدمی، مجله کیمیای هنر ، شماره ۸، صفحه ۱۷ - ۲۶، پاییز ۱۳۹۲.

10- بلخاری، حسن، سرگذشت هنر در تمدن اسلامی تهران: نشر سروش،۱۳۸۲.

۱۱ - بورکهارت، تیتوس، هنر مقدس، ترجمه جلال ستاری، تهران: نشر سروش،۱۳۷۰.

۱۲ - بینیون، لارنس، روح انسان در هنر آسیایی، ترجمه: محمد حسین آریا (لرستانی)، تهران: نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،۱۳۸۳.

۱۳ - پازوکی، شهرام، حکمت هنر و زیبایی در اسلام، تهران: نشر شادرنگ ،۱۳۸۴.

۱۴ – حجازی، مهرداد. هندسه مقدس در طبیعت و معماری ایرانی، مجله تاریخ علم،شماره ۷ ، صفحه ۱۷-۴۴، ۱۳۸۷.

15- جینز، جی. اچ، فیزیک و فلسفه، چاپ دوم، ترجمه علیقلی بیانی، تهران: نشر علی و فرهنگی ، ۱۳۶۱.

۱۶ - ذکر گو، امیر حسین، اسرار اساطیر هند، تهران: فکرروز،۱۳۷۷.

۱۷ - فرشیدی، حسین، مسجد در معماری ایران، تهران: نشر کیهان،۱۳۷۴.

۱۸- شایگان، داریوش، ادیان و مکاتب فلسفی هند، تهران: امیرکبیر،۱۳۸۱.

۱۹ - صالح لمعی، مصطفی، مدینه منوره، تهران: نشر ارشاد اسلامی،۱۳۷۳.

۲۰- قائدان، اصغر، تاریخ و آثار اسلامی (مکه مکرمه و مدینه منوره)تهران: مشعر،۱۳۷۴.

۲۱- کوماراسوامی، آناندا، هنر و نمادگرایی سنتی، ترجمه صالح طباطبایی، تهران: نشر تالیف و ترجمه آثار هنری فرهنگستان هنر، ۱۳۸۹.

22- کونل، ارنست، هنر اسلامی، ترجمه: هوشنگ طاهری، تهران: نشر طوس، ۱۳۷۱.

۲۳- گدار، آندره، هنر اسلامی، ترجمه بهروز حبیبی، تهران: نشر امیرکبیر، ۱۳۸۵.

۲۴- گنون، رنه، سیطره کمیت و علائم آخرالزمان، چاپ دوم، ترجمه علی کاردان، تهران: نشر دانشگاهی، ۱۳۶۵.

۲۵- لومر، رابرت، هندسه مقدس (فلسفه و تمرین)، ترجمه هایده معیری، تهران: نشر مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱۳۶۸.

۲۶- محدث نوری، مستدرک الوسائل، قم: نشر آل‌بیت، ۱۴۰۸ قمری.

۲۷- مددپور، محمد، تجلیات حکمت معنوی در هنر اسلامی، تهران: نشر امیرکبیر، ۱۳۷۴.

۲۸- مطهری، مرتضی، مقدمه‌ای بر جهان بینی اسلامی، قم: نشرجامعه المدرسین، ۱۳۶۹.

۲۹- ناس، جان، تاریخ جامع ادیان، ترجمه علی اصغر حکمت، تهران: نشر قلم، ۱۳۷۰.

۳۰-نور آقایی، آرش،عدد ،نماد،اسطوره،تهران: نشر افکار،۱۳۹۳.

۳۱- نصر، سید حسین، نظر متفکران اسلامی در باره طبیعت، تهران : خوارزمی ، ۱۳۷۸.

۳۲- نوبهار، رحیم، سیمای مساجد، چاپ اول، تهران: نشر مؤلت، ۱۳۷۲.

۳۳- هالاید، مادلین،هنر هند و ایرانی، جلد اول، ترجمه  یعقوب آژند، تهران: نشر مولی، ۱۳۷۶.

۳۴- هوگ، مارتین، سبک‌شناسی هنر معماری در سرزمین‌های اسلامی، ترجمه پرویز ورجاوند، تهران: نشر علمی و فرهنگی، ۱۳۶۸.

35-Abdullahi, Yahya and Embi, Mohamed Rashid Bin. Evolution of Islamic geometric patterns. Frontiers of Architectural Research. 2, 243-251. 2013.

36- Lewandowski, Susan, The Hindu Temple in South India, in Buildings and Society: Essays on the Social Development of the Built Environment, Anthony D. King (Editor), London:  Routledge & Kegan Paul Books, 2001.

37- Michell, George, The Hindu Temple: An Introduction to its Meaning and Forms, Chicago: University of Chicago Press, 1988

38-Nasr, Seyyed Hossein, and Leaman, Oliver, History of Islamic Philosophy, Qum: Ansarian Publications, 1993.