نقد و بررسی آراء قرآن‌گرایان شبه قارّه درمورد نماز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

     مسلمانان از همان آغازین روزهای بعثت رسول الله(ص) با تأسی از وجود مبارک ایشان  به اقامۀ نماز همّت گماشته و درآن اختلافی نداشتند. با رخت بربستن رسول­الله(ص)ازجهان خاکی اندک­اندک اندیشۀ «حَسبُنا کتاب الله» درذهن برخی دگراندیشان – به ویژه خوارج – ریشه دواند و با گرایش به رأی، در تعداد رکعات نماز اختلاف نمودند. جریان قرآن­گرایی اگرچه نوظهور و حاصل رویکرد بخشی از جنبش­های نوگرایانه در دو قرن اخیر می­باشد، اما شواهدی بر بروز رگه­هایی از قرآن­بسندگی و بی­اعتنایی به سنّت، در قرن اول و دوم هجری گزارش شده است. نوشتارحاضر با روش توصیفی-تحلیلی به طرح ونقد استدلال­های قرآنیّون دربارۀ نماز از آیات قرآن پرداخته و ضمن آسیب­ شناسی دیدگاه­ها، نتیجه می­گیرد:  قرآن­گرایان با  انکار حجیّت سنّت  باب رأی گروی و عقل­گرایی افراطی را به روی خود گشوده و با نادیده­انگاری نقش سنّت و عقل برهانی دست به برداشت­های ذوقی از آیات قرآن­کریم زدند. آنها در بسیاری موارد از ظواهر معتبر قرآنی دست کشیده و به تأویل جهت­دار و توجیه رأی مدارانه و غیر متکی به عقل برهانی روی آورده­اند.گرچه آنها نام «اهل قرآن» را بر خود گذاشته­اند، اما تفکر و عمل آنان بر خلاف نص و مضامین قرآن می­باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Critique and review of sub continental Quraniyun’s comments on prayer

نویسندگان [English]

  • H K
  • A Z
  • G R
چکیده [English]

Muslims from the beginning of the mission of Prophet Muhammad (PBUH)- with the effect of his blessed presence- effort to say prayer and didn’t have any difference in two, three or four posture of prayer. After die of Messenger of Allah (PBUH) from this world, little by little the idea of “the book of God is enough for us” created in the mind of some modernist- especially the Khawarij- and with the tendency to vote, dispute was created in the number of postures. In the contemporary age, Quraniyun started to interpret the prayer base on the Quran versus with denying the authority of tradition and its efficiency in religious knowledge and interpretation of Quran. The present study has addressed the design and criticism of its arguments about five daily prayer and number of its Quranic versus with analytical-descriptive approach and during the discussion, it has implied to four groups of Abdullah Jakr Alavi, Ahmad Al-Din, Rafi Al-Din  and their deviation and concludes: all differences and deviations of Quraniyun in the worship matter of prayer is due to ignoring the tradition. This case has caused the opening of interpretation doors toward vote, so that each of them have articulated a new theory that this case, not only didn’t cause the unity of Muslims, but also caused more dispersion of them and it reflects the weakness and invalidity of their idea, while, methodical and basis problems is entered to their arguments.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quraniyun
  • Ignoring the tradition
  • Daily prayer
قرآن کریم

1-ابن حنبل،احمدبن محمد،المسند،تحقیق:عبدالله محمد درویش،بیروت،دارالفکر،1414ق.

2-ابن سعد،محمد،الطبقات الکبری،طائف، مکتبه الصدیقه،1414ق

3-ابن قتیبه،عبدالله،تأویل المختلف الحدیث، بیروت،1405ق.

4-ابن قرناس،الحدیث والقرآن،بغداد،الجمل،2008م.

5-اسعدی،محمّد،آسیب‌شناسی جریان‌های تفسیری، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه،1390ش. 

6-استرآبادی،محمدبن علی، آیات الاحکام،تهران: مکتبه المعراجی،بی­تا

7-الهی‌بخش، خادم حسین،القرآنیّون و شبهاتهم حول السّنّة،الطّائف: مکتبة الصّدّیق،1409ق

۸- براون،دانیل،تفکرانتقادی مبنی بر سنت دینی اسلام،کمبریج،مطبوعات دانشگاه،1996م.

۹-بخاری،محمدبن اسماعیل،الجامع الصحیح،بیروت:دارلاحیاء التراث العربی،1400ق.

۱۰-پرویز،غلام احمد،قرآنی قوانین،ط2،لاهور،مطبعه علمی برنتنک،1978م.

1۱-تجری،محمدعلی؛زین­الدینی،فاطمه؛خلیلی­نژاد،سیدمحمدحسین،نقد­وبررسی­دیدگاه­قرآنیّون­دربارۀ­نماز،مجلۀ معارف قرآنی،دوره6،شماره22،ص157-137،1394ش.

1۲-جکرالوی، عبدالله،برهان الفرقان علی صلاة القرآن ، ستیم لاهور،1905م.

1۳-جکرالوی، عبد الله،ترجمة القرآن بآیات الفرقان ، مطبیع اسلامیة ستیم، لاهور،1906م.      

1۴-حویزی،عبدعلی بن جمعه،تفسیرنورالثقلین،قم: نشراسماعیلیان،1415ق

1۵-حکیم،محمدطاهر،السنه فی مواجهه الاباطیل،بی­جا،مطبوعات رابطه العالم الاسلامی،1402ق

1۶-خاکپور،حسین،جریانهای­نوگرا­درشبه­قارّه­هند،فصلنامه­مطالعات­شبه­قاره،سال­چهارم،شماره۱۱. ۱391.

17-خضری،محمد،تاریخ التشریع الاسلامی،قاهره،مطبعه الاستقامه،1373ق.

18-خطیب­بغدادی،احمدبن­علی،تقییدالعلم،تحقیق:یوسف­المرعشلی،بیروت­دارالاحیاءالسنه النبویه،1395.

19-خواجه، احمد الدین، تفسیر بیان للناس، امر تسر، هند،بی­تا     

20-ذهبی،محمدحسین،التفسیر والمفسرون،قاهره: دارالکتب الحدیثه،1340ق.

21-رومی،فهدبن عبدالرحمن بن سلیمان،اصول التفسیرومناهجه،ریاض،مکتبه التوبه،1413ق.

22-زمخشری­جارالله ،الکشاف عن الحقائق غوامض التنزیل،بیروت: دارالکتاب العربی،1407ق.

23-سباعی،مصطفی،السنه ومکانتها،بیروت: المکتب الاسلامی،1405ق.

24-سجستانی،ابوداوود سلیمان بن اشعث،السنن،بیروت،دارالفکر،1410ق.

25-سیوطی،عبدالرحمن­،تدریب­الراوی،تحقیق:احمدعمرهاشم،بیروت، دارالکتب العربی،1409ق.

26-سید رفیع­الدین،سیّد،خاتم­النبییین،بی­جا،مطابع الیکترک ملتان،1931م.

27-سید رفیع الدین،الصلاة لله و الصیام للرحمن، الیکتریک، ملتان،بی­تا.

28-شاطبی،ابراهیم بن موسی،الموافقات فی اصول الشریعه،بیروت،دارالکتب العربی،1423ق.

29-شافعی،محمدبن ادریس،کتاب الام،بیروت،دارالفکر،1403ق.

30-شربینی،عمادالسیّد،السنه­النبویه­فی­کتابات­اعداء­الاسلام،منصوره،دارالیقین ،1429ق.

31-صالح،صبحی،علوم الحدیث و مصطلحه،بیروت،دارالعلم للملایین،1991م.

32-صبحی،منصور،احمد،القرآن­وکفی مصدرالتشریع الاسلامی،بیروت: موسسه الانتشارالعربی،2006م.

33-طباطبائی، محمّدحسین،المیزان ، ترجمة سیّد محمّدباقرموسوی، قم: جامعة مدرّسین ،1374ش.

34-طبرسى،  فضل بن حسن،مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران:  انتشارات ناصر خسرو،1372ش.

35-طریحی،فخرالدین،حسینی،سیداحمد،مجمع البحرین ، تهران:کتاب فروشی مرتضوی،1375ش

36-عرشی،محمدحسین، قرآن سی قرآن تک،لاهور: مطبعه نامی،1975م.

37-فاکر­میبدی،محمّد،آیات‌الأحکام­تطبیقی، قم: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)،1389ش.

38-فاضل مقداد، جمال‌الدّین، کنز العرفان فی فقه القرآن، بی‌جا: مجمع  تقریب مذاهب ،1419ق.

39-قرشی، سیّد علی‌اکبر، قاموس قرآن، تهران: دار الکتب الإسلامیّة،1371ش.                   

40-کلینی،محمدبن­یعقوب،اصول­کافی،تحقیق­:علی­اکبرغفاری­،تهران: الاسلامیه،1369ش.

41-مزروعه، محمود محمد،شبهات القرآنیین حول السنة النبویة، منتدى التوحید،2005م.

42-مکارم شیرازی،تفسیر نمونه، تهران : دارالکتب الاسلامیة،1374ش.                    

43-محمد رمضان،صلاه القرآن کما علم الرحمن ، لاهور: مطبعة اسلامیة ستیم،بی­تا.   

44-معرفت،محمدهادی،تفسیر و مفسران،قم،موسسه فرهنگی التمهید،1380ش.                      

45-مقبول احمد، مظاهره قرآن ، مکتبه عباس اله آباد،بی­تا.

46مجلسی،محمدباقر،بحارالانوار،بیروت،موسسه الوفاء،1403ق.

47-مجلة بلاغ الأمرتسریة ، آوریل 1936م .  

48-مهریزی،مهدی،حدیث پژوهی،قم،دارالحدیث،1386ش. 

49-نوری،محدث، مستدرک الوسائل،قم: موسسه آل بیت،1408ق.                                

50-نیشابوری، مسلم،صحیح مسلم ، بیروت : دار إحیاء التراث العربی،1420ق.

51-وزیرآبادی، عنایت الله،احسن البیان فیما فی صلاه القرآن ، هند: برقی دهلی،1335ق.

52-هندی،سیداحمدخان،تفسیرالقرآن­وهوالهدی­والفرقان،ترجمه:محمدتقی­فخرداعی­گیلانی، تهران،شرکت تضامنی محمدحسن علمی ودیگران،1332ش.